نبض خداوندان حمى يوم « 1 » ، عظيم و متواتر باشد « 2 » . نبض خداوندان تب دموى ، سريع « 3 » و عظيم « 4 » باشد « 5 » . نبض خداوندان « 6 » غب خالصه « 7 » ، ضعيف و صغير و متفاوت « 8 » باشد « 9 » . نبض خداوندان غب « 10 » غير خالصه « 11 » ، صغير و ضعيف « 12 » و مختلف باشد « 13 » . نبض خداوندان تب بلغمى ، منخفص « 14 » و صغير و ضعيف باشد . نبض خداوندان شطر الغب « 15 » ، به عظيمى مايل باشد . نبض خداوندان ربع « 16 » ، صلب و صغير « 17 » باشد « 18 » .
باب هفتم « 19 » : در « 20 » معرفت تفسره « 21 »
رنگهاى اصلى آب چهار است : زرد و « 22 » سرخ و « 23 » سياه و « 24 » سفيد .
هامش
( 1 ) . حمى اليوم : تب يكروزه ( لغتنامه ) .
( 2 ) . م : بود .
( 3 ) . س : + تر باشد .
( 4 ) . س : + تر .
( 5 ) . س : - باشد .
( 6 ) . س : + تب .
( 7 ) . « اين تبى باشد كه يك روز باشد و يك روز نباشد . » ( خفى علايى ، ص 227 ) .
( 8 ) . س : صغير و ضعيف و متواتر ؛ ل : مختلف .
( 9 ) . به نظر مىرسد علايم نبض غب خالصه و غب غير خالصه در نسخ اين رساله آميخته شده است . ( ر . ك . خفى علايى ، ص 228 ) .
( 10 ) . س : شطر الغب .
( 11 ) . « غب غير خالصه آن است كه صفرا و رطوبت به هم آميخته شود و چون يك چيز نباشد » . ( خفى علايى ، ص 229 ) .
( 12 ) . م : ضعيف و صغير .
( 13 ) . ل : - نبض خداوندان غب غير خالصه . . . باشد .
( 14 ) . منخفص : « فرو افتاده ( منخفص ) كه مقابل نبض برافراشته بوده و دليل بر كمى حرارت است » ( قانونچه ، ص 59 ) .
( 15 ) . « اين تب و تب غير خالصه از جمله تبهاست كه از تركيب صفرا و بلغم تولد كند » . ( خفى علايى ، ص 222 ) .
( 16 ) . س : تب ربع ؛ ربع : « تبى كه هر سه روز يك مرتبه آيد » ( خفى علايى ص 235 ، حواشى مصحح ) ؛ در حاشيه نسخه « س » توضيح داده شده است : « چهار روز روزى » .
( 17 ) . س : ضعيف .
( 18 ) . ل : + و اللّه اعلم بالصواب .
( 19 ) . م : + از مقاله اول .
( 20 ) . م : اندر .
( 21 ) . م : تفسير اجناس بول و قاروره .
( 22 ) . ل : - و .
( 23 ) . ل : - و .
( 24 ) . ل : - و .