آن مرحوم در فروردينماه سال 1364 ش پس از عمرى نزديك به نود سال درگذشت و در قم به خاك سپرده شد .
مرحوم اسلامى و مسألهء حجاب
حساسيّت روى حجاب براى يك عالم دين ، امرى طبيعى است . مرحوم اسلامى كه خفقان دورهء رضاخان را در اوج جوانى خويش ديده بود ، با باز شدن فضاى فرهنگى و سياسى كشور پس از شهريور بيست ، تلاش كرد تا به جبران خسارتهاى فرهنگى گذشته بپردازد .
طبعا يكى از زمينهها بحث مسألهء حجاب بود كه پس از يك دههء بىحجابى اجبارى ، طرفدارانى ميان متجددان پيدا كرده و به زبان و قلم از آن دفاع مىشد .
حساسيت مرحوم اسلامى روى اين مسأله در جاىجاى خاطراتش منعكس شده است .
وى در آنجا از سفرش به بمبئى ياد مىكند كه در آنجا در مدخل ورودى كليسا ، مجسمهء زنى محجبه را ديده و از آن شگفتزده شده است . وقتى علت را جويا شده ، برايش شرح دادهاند كه هر زنى كه وارد كليسا مىشود ، به حرمت آنجا ، پوشيده وارد مىشود . وى در مىيابد كه اين تنها اسلام نيست كه با حجاب كرامت به زن بخشيده است . پس از آن شرحى از تلاش اروپايىها در رواج بىحجابى آورده و به ستايش از حجاب مىپردازد . « 1 » وى در جاى ديگرى از اقدام رضا خان در كشف حجاب سخن گفته و از تأييد اقدام او توسط پسرش در كتاب انقلاب سفيد ياد مىكند . وى اين سياست پدر و پسر را در دايرهء رواج غربگرايى و تقليد كوركورانهء آنان از غرب مىداند . البته به اين نكته نيز اشاره دارد كه شاه در همان كتاب گفته است كه زنان ايرانى حتى با داشتن پوشش هم همواره در حفظ كشور خويش كوشيدهاند و حتى نمونهاى از فعاليت سياسى - اجتماعى زنان را از اواخر دورهء قاجار آورده است . از نظر مرحوم اسلامى ، اين تناقضى در گفتار محمد رضا پهلوى است . به هر روى تكيه او اين است كه « در تاريخ هفدهم دىماه 1314 ش دست شيطان از آستين رضا خان ميرپنج درآمد » و پس از آن بود كه « يكى از تيرهترين ادوار براى زن عفيف نجيب پاكدامن ايرانى رخ نمود » . فشار آن اندازه بالا گرفت كه « زنان مسلمان حتى نمىتوانستند براى انجام امور ضرورى نظير استحمام از خانه خارج شوند . » وى به نكتهاى از كتاب مأموريت براى وطنم استناد كرده است كه محمد رضا پهلوى نيز بر اجبارى بودن بىحجابى تا زمان سقوط پدرش تأكيد كرده است . « 2 »
هامش
( 1 ) . طلايهدار فرهنگ اسلامى ، ص 139
( 2 ) . همان ، صص 273 - 277