. . . . . . . . . .
شرح
واجب است بر هر مكلّفى كه قرائت و اذكار و افعال ضروريّهء نماز خود را به قدرى كه متمكّن از اداى آن بر وجه مقرّر در شرع انور مىشود ، تحصيل نمايد .
امّا قرائت واجبه و اذكار لازمهى نماز ، پس لازم است آن را به نوعى فراگيرد كه بداند در حقّ او صحيح است ، و مجزى خواهد بود ، يا دو عادل از اهل خبره ، شهادت به صحّت آن دهند ؛ و اكتفاى به تصحيح يك نفر عادل ، خالى از وجه نيست ، و احوط خلاف آن است .
[ راههاى به دست آوردن احكام نماز ]
و امّا در احكام ضروريّهء نماز ، پس بايد به يكى از سه قسم عمل كند :
[ قسم ] اوّل : آن كه تحصيل علم كند به آن چه در ظاهر شرع واجب است بر او ، از امور متعلّقهى به نماز ، و آن در احكام واضحه ، كه معرفت آنها بر هر كسى ميسّر است ، در حقّ عالم و عامى جارى است ، و در ساير احكام ، مخصوص كسى است كه متمكّن از استنباط آنها از ادلّهى شرعيّه ، بر وجه صواب بوده باشد .
قسم ثانى : آن كه اخذ كند از عالمى كه مستجمع شرايط فتوا باشد .
و آن مخصوص عامى است كه نمىتواند حكم شرعى آن مسأله را از روى دليل ، استنباط كند .
قسم سيّم : احتياط است .
و آن مخصوص كسى است كه قدر يقينى در عمل خود را بداند ، پس اقتصار بر آن كند ، و از محلّ شبهه احتراز نمايد ؛ مثل اين كه نداند « ضحك » يا « التفات به جانبين » مبطل نماز است يا نه ، يا در لباس سنجاب ، نماز جايز است يا ممنوع . پس مىتواند از آنها اجتناب كند و حكم آنها را استعلام نكند .
و مثل اين كه نمىداند قرائت سوره يا تكبير ركوع ، در نماز واجب است يا مستحبّ ، در