تخطي إلى المحتوى الرئيسي

بيست و پنج رساله فارسى (فارسى) — صفحة 597

مساهمون:

ص٥٩٧
خواندن و تعليم كردن بدهند حلال است ، و اگر با شرط باشد احوط اجتناب است .

مسألهء 163 - :

در بعضى مواضع پنبه دانه يا كنجد يا غير آن مىدهند و روغن مىگيرند ، مثلا ده من يا نه من مىدهند و يك من روغن مىگيرند ، و همچنين هرگاه باغهاى انگور را خرص مىكنند به دهقان مىگذارند و صد من انگور را به بيست من يا بيشتر دوشاب و مويز مىگيرند اينها دغدغه دارد يا نه ؟

جواب :

در اينها همه دغدغه مىكنم ، يا زيادتى را به عنوان جعاله به آن طرف كم واگذارند ، يا جنس زياده را به او به فروشند و در ذمهء او جنس كم را از او به خرند .

مسألهء 164 - :

خبيث به اعتقاد شما چه نوع چيز است ؟

جواب :

هر چيز كه شارع حرام كرده ، بدون اين چيز ديگرى را خبيث نمىفهميم .

مسألهء 165 - :

آب رودخانه و چشمه را به محض داخل كردن به نهر خاص اعلا فالأعلى ملك آن جماعت مىشود يا نه ؟ و باز در آن رعايت اعلا فالأعلى بايد نمود يا كل به قدرى كه اخراجات كشيدن كندن نهر و غيره كشيده‌اند شراكت دارند ؟

جواب :

به تبعيت مالك شدن نهر مالك شدن آب را نيز به قدر شراكت مالك مىشوند ، و الاعلا فالأعلى در نهر صورت ندارد .

مسألهء 166 - :

اراضى كه در بيابانها و كوه‌ها هست تصرف واجبا كه سبب ملك مىشود به چه نحو است ؟

جواب :

هرگاه شخصى ازالهء اسباب موانع نمايد تا آثار او باقى است و قابليت زراعت دارد ملك او است ، و بعد از بر طرف شدن قابليت زراعت حكم به ملكيت آن نمىتوان كرد .