نهر آبى بگذرد ، و مدتى باشد كه جريان داشته باشد ، صاحب باغچه مىتواند مانع شود كه بر جائى ديگر جارى كند يا بر عكس يا هيچ كدام اختيار ندارند ؟
جواب :
حكمش همان است كه مذكور شد .
مسألهء 174 - :
هرگاه همسايه رخصت كرده باشد كه ناودان همسايهء او از بام خانهء او جارى شود ، بعد از چند گاه مىتواند مانع شد كه آب از اينجا نگذرد هر چند كه صاحب ناودان متضرر باشد يا نه ؟
جواب :
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
اگر به محض رخصت باشد و به مصالحه يا التزام بر او لازم نشده باشد منع مىتوان كرد ، اما سنت است كه حق همسايه را رعايت بايد كرده مانع شود ، و اللّه يعلم .
مسألهء 175 - :
كسى چنانچه از كسى طلبى داشته باشد ، و در دادن تعلل نمايد ، و اگر چه نقد ندارد اما املاك دارد يا وجهى ديگر دارد ، اما چون به قيمتى كه او در نظر دارد نمىخرند و نمىفروشد و دين خود را ادا نمىكند ، به حاكمان اين زمان عرض كردن جائز است يا نه ؟ خصوصا حاكمى كه اغلبى از احوالش اغلبى نيست كه به شرع رجوع مىكند ، و تحاكم به ايشان تحاكم به طاغوت است يا نه ؟
جواب :
حكم كردن به حاكم جائر مشكل است ، مگر بعد از آن كه در حضور حاكم شرع ثابت شود ، چنان كه صاحب دين داند كه ضرر مالى و بدنى به آن شخص نخواهد رسيد ، و متحمل خدمتانه و اخراجات نشود ، شايد در چنين صورتى عرض توان كرد .
مسألهء 176 - :
كسى كه قرض دارد و صاحب طلب مىخواهد ، و آن شخص املاك يا اجناس دارد و به قيمت وقت متعارف نمىخرند ، اما اگر از آن قيمت وقت ارزانتر بدهد مىخرند ، تا