پرسش 91
اجماع از ديدگاه شيعيان تنها زمانى حجت است كه معصوم در آن وجود داشته باشد . چنين سخنى بى معنا است ؛ زيرا وقتى معصوم در كار باشد ، چه نيازى به اجماع است ؟ !
پاسخ
حجيت اجماع ، در حال ظهور امام معصوم ملاكى دارد و در زمان غيبت ملاكى ديگر .
زمانىكه امام عليه السلام ظاهر و آشكار باشد ، سخنى كه از شخص او شنيده شود يا از او نقل كنند حجت است و ديگر نيازى به اجماع نيست .
اما اگر چيزى از او شنيده نشود و يا نقل نگردد ، بلكه دو عادل نقل كنند كه مثلًا همهء علماى مدينه در عصر امام صادق عليه السلام بر اين حكم اتفاق نظر داشتند و احدى را استثنا نكنند ، در اين صورت اتفاق علما ، كاشف از قول معصوم بوده و طريقى است بر شناسايى ديدگاه او . در اين صورت اجماع كاملًا مفيد و وسيلهاى است براى شناسايى قول معصوم .
در دوران غيبت حجيت اجماع ملاك ديگرى داردكه در كتابهاى اصول ، آمده است .
پرسشگر تصور كرده است كه امام عليه السلام در ميان مجمعين مشخص است و مىگويد با وجود چنين اجماعى نياز به اجماع و اتفاق نيست ؛ در حالى كه جريان خلاف آن است .