2 -
وَ جَعَلْنا فِي الْأَرْضِ رَواسِيَ أَنْ تَمِيدَ بِهِمْ وَ جَعَلْنا فِيها فِجاجاً
[ انبياء 31 ] .
3 -
وَ أَلْقى فِي الْأَرْضِ رَواسِيَ أَنْ تَمِيدَ بِكُمْ وَ بَثَّ فِيها مِنْ كُلِّ دابَّةٍ
[ لقمان 10 ]
آيات فوق درين معنى هماهمگى دارند : كه يكى از مهمترين آثار كوهها نگهبانى انسانها و موجودات زنده است از اضطراب و سقوط در جوّ پهناور كيهان :
كه اگر اين ميخها بر سطح گهواره زمين كوفته نميشد ، و اين لنگرهاى سنگين بر پيكر سفينهء كيهانپيماى ما نمىپيوست ، حركات درهم و سرسامآور زمين منظم و معتدل نميشد ، و ميخهاى جاذبه ياراى رام كردن اين فضانورد را نداشتند .
اخبار :
برخى از فرمايشات امير المومنين على عليه السّلام نيز در پيرامون اينگونه آثار كوهها از پيش گذشت مانند :
« و وتّد بالصّخور ميدان أرضه » « 1 » خدا بوسيلهء صخرهها و كوههاى بلند اضطراب و نابسامانى زمين را كه نتيجهء حركت دورانى و غيره بود ميخكوب كرد .
و : « فسكنت على حركاتها من أن تميد بأهلها » « 2 » در اثر پديد آمدن كوهها زمين در عين حركت محكوم بآرامش گرديد ، كه سرنشينانش از پرتاب محفوظ ماندند - نه آنكه به كلى ساكن گردند - بلكه « على حركتها » در عين حركت به آرامى و نظم گرائيد ، آنگونه كه براى ما محسوس نيست .
و : « عدّل حركاتها بالرّاسيات من جلاميدها » آفريدگار حكيم حركات گوناگون زمين را بوسيلهء ميخهاى بلند كوهها كه در اعماق و اكناف آن كوبيد ، منظم و آن را رام فرمود .
هامش
( 1 ) - ميدان بمعنى حركت دورانى با اضطراب است ( خطبه 1 نهج البلاغة ) .
( 2 ) - خطبه 202 نهج البلاغة .