اختلاف روايات ذكر مىكند از سند خود ، از محمّد بن مسلم ، از حضرت صادق عليه السلام كه گفت :
عرض كردم به آن حضرت كه : چه مىشود حال مردمانى كه روايت مىكنند از فلان و از فلان كه متّهم نيستند به دروغ گفتن از رسول خدا صلى الله عليه و آله ، پس مىآيد از شما خلاف آنچه آنها روايت كردهاند ؟ ! فرمودند : « به درستى كه حديث نسخ مىشود ، چنان كه قرآن نسخ مىشود » « 1 » .
پس از اين حديث شريف معلوم شد كه ائمّه عليهم السلام بر خلاف آنچه در زمان حضرت رسول صلى الله عليه و آله بود ، فرمايش مىكردند و حال آنكه فرمايش ايشان همان فرمايش پيغمبر صلى الله عليه و آله است و هر دو حكم خداست ، پس بدون تفاوت مثل اين است كه در زمان خود پيغمبر حكمى نسخ مىشد و حكمى ثابت مىشد و هر دو از جانب خدا بود و معلوم است كه اين نسخ ، در زمان ائمّه عليهم السلام هم مىشد ، چنان كه فرمودند : ينسخ الحديث كما ينسخ القرآن « 2 » .
و به طورى كه عرض شد ، بسا آنكه حكمى هم عموماً نسخ نمىشد ، و لكن از براى طايفهاى خاصّه ، از راه تقيّه يا غير تقيّه از راههاى صلاح و فساد ، حكمى برداشته مىشد و همان حكم از براى طائفهء ديگر برقرار بوده و از اين جهت ، اختلاف در زمان شيعه در زمان ائمّه عليهم السلام بود ، چنان كه در الكافي ، در همان باب ، به سند خود از راه زُرارة بن اعين روايت كرد كه :
سؤال كردم از حضرت باقر عليه السلام از مسألهاى پس جواب فرمودند ، پس مردى ديگر آمد و سؤال كرد از همان مسأله ، پس جواب فرمودند به خلاف جوابى كه به من فرموده بودند ، پس مردى ديگر آمد و سؤال كرد از همان ، پس جواب او را دادند به خلاف جوابى كه به من و به مرد اوّل داده بودند ، پس چون آن دو نفر بيرون
هامش
( 1 ) . الكافي ، ج 1 ، ص 64 ، ح 2 ؛ وسائل الشيعة ، ج 27 ، ص 108 ، ح 33337 ؛ و ص 208 ، ح 33615 ؛ بحارالأنوار ، ج 2 ، ص 228 ، ح 9 .
( 2 ) . ن . ك : مصادر پيشين .