سوى كورىشان و زشتىشان با وجود دعوىِ ايمان به زبانها .
فصل :
مىتواند بود كه اين علم ، حاصل شده باشد براى قوم صالحين در زمان حيات رسول به تبليغ رسول صلى الله عليه و آله . پس تَزِيغُ و تَعُودُ براى استقبال باشد . و بر اين تقدير مىتواند بود كه علموا به صيغهء مجهولِ باب تفعيل باشد و مخالفان ، اعتراف به اين مضمون كردهاند و تغافل مىكنند . بيانِ اين ، آن كه : در كتاب بخارى در « بَابُ سُورَةِ الْمَائِدَة » روايت شده از رسول عليه السلام كه گفت بعد از بيان بعضِ احوال قيامت كه :
أَلَا وإِنَّهُ يُجَاءُ بِرِجَالٍ مِنْ امَّتِي فَيُؤْخَذُ بِهِمْ ذَاتَ الشِّمَالِ ، فَأَقُولُ : يَا رَبِّ ، أَصْحَابِي .
فَيُقَالُ : إِنَّكَ لَاتَدْرِي مَا أَحْدَثُوا بَعْدَكَ . فَأَقُولُ كَمَا قَالَ الْعَبْدُ الصَّالِحُ :
وَ كُنْتُ عَلَيْهِمْ شَهِيداً ما دُمْتُ فِيهِمْ فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِي كُنْتَ أَنْتَ الرَّقِيبَ عَلَيْهِمْ
« 1 » فَيُقُالُ : إِنّ هؤُلَاءِ لَمْ يَزَالُوا مُرْتَدِّينَ عَلى أَعْقَابِهِمْ مُنْذُ فَارَقْتَهُمْ . « 2 »
[ يعنى ] آگاه باشيد ! و به درستى كه در روز قيامت آورده مىشوند فوجى از امّت من . پس برده مىشوند به جانب چپ جهنّم . پس مىگويم كه : اى صاحب كلّ اختيار من ! اينها نزديكان مناند كه مهربانى با ايشان مىكردم . چرا به جهنّم برده مىشوند ؟ پس گفته مىشود : به درستى كه تو نمىدانى كه چه كار كردند بعد از وفات تو . پس مىگويم ، چنانچه گفت بندهء صالح عيسى بن مريم عليه السلام كه : بودم بر ايشان مطّلع ، چندان كه باقى بودم در ايشان . پس وقتى كه قبض كردى مرا ، تو بودى و بس ، نگاهبان بر ايشان . پس گفته مىشود كه : به درستى كه ايشان پيوسته بودند مرتدّان قهقرا كه با وجود ارتداد ، دعوى ايمان مىكردند ( مانند كسى كه از جاى برگردد بر پاشنه ، به معنى رو واپس ) از همان دم كه جدا شدى از ايشان .
هامش
( 1 ) . مائده ( 5 ) : 117 .
( 2 ) . صحيح البخاري ، ج 5 ، ص 191 .