مثل آيت سورهء بقره :
« هُدىً لِلنَّاسِ وَ بَيِّناتٍ مِنَ الْهُدى وَ الْفُرْقانِ »
« 1 »
.
يعنى : اى هشام ! به درستى كه خردمندان ، حرص نورزيدند در دنيا و حرص ورزيدند در ثواب آخرت ؛ براى اين كه ايشان دانستند كه دنيا خواهندهء خواسته شده است و آخرت ، خواهنده است و خواسته شده است ؛ به اين روش كه هر كه خواهد ثواب آخرت را ، خواهش مىكند او را دنيا تا تمام دريابد از دنيا رزق خود را و هر كه خواهش كند دنيا را ، خواهش مىكند او را آخرت ، به اين روش كه مىآيد او را مرگ .
پس ضايع مىشود بر او دنياى او و ثواب آخرت او ؛ چه ديگر طاعتى براى ثواب آخرت نمىتواند كرد .
اصل : « يَا هِشَامُ ، مَنْ أَرَادَ الْغِنى بِلَا مَالٍ ، وَرَاحَةَ الْقَلْبِ مِنَ الْحَسَدِ ، وَالسَّلامَةَ فِي الدِّينِ ، فَلْيَتَضَرَّعْ إِلَى اللَّهِ فِي مَسْأَلَتِهِ بِأَنْ يُكَمِّلَ عَقْلَهُ ؛ فَمَنْ عَقَلَ ، قَنِعَ بِمَا يَكْفِيهِ ، وَمَنْ قَنِعَ بِمَا يَكْفِيهِ ، اسْتَغْنَى ، وَمَنْ لَمْ يَقْنَعْ بِمَا يَكْفِيهِ ، لَمْ يُدْرِكِ الْغِنى أَبَداً » .
شرح : اى هشام ! هر كه خواهد بىنيازى را بىمال ، و رهايى دل از حسودى را ، و باقى ماندن حقيقت اسلام را ، پس بايد كه زارى كند سوى اللَّه تعالى در خواستن حاجتهاى خود ، به اين روش كه اللَّه تعالى كامل كند خردمندى او را ؛ چه هر كه خردمندى كند ، قناعت كند به آنچه او را بس است . چشم بر مال مردمان ندارد . پس رهايىِ دل از حسودى دارد . و هر كه قناعت نكند به آنچه او را بس است ، درنمىيابد بىنيازى را هرگز ؛ چه هر چه به هم مىرسد ، بالاتر از آن مىخواهد .
اصل : « يَا هِشَامُ ، إِنَّ اللَّهَ حَكى عَنْ قَوْمٍ صَالِحِينَ أَنَّهُمْ قَالُوا : «
رَبَّنا لا تُزِغْ قُلُوبَنا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنا وَ هَبْ لَنا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ »
« 2 » حِينَ عَلِمُوا أَنَّ
هامش
( 1 ) . بقره ( 2 ) : 185 .
( 2 ) . آل عمران ( 3 ) : 8 .