عوالم هستى تحقق پيدا نمىكند .
البته بايد ميان مقام كثرت و مقام وحدت فرق نهاد . در مقام وحدت و فناى تعينات و كثرات ، همهء وجودات به طور مستقيم و بدون واسطه با خدا ربط دارند و حق تعالى با هر موجودى به طور احاطهء قيّومى ارتباط و ربط دارد و به هر يك از موجودات هستى بىواسطهء وسايط محيط است .
« . . . وَ كانَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ مُحِيطاً »
« 1 » .
و خداوند همواره بر هر چيزى احاطه دار .
اما در مقام كثرت ، فيض الهى در مجارى وسايط متعدد در عوالم وجود جريان مىيابد و در مقام كثرت ارتباط ميان حق و خلق به واسطهء وجود منبسط نفس الرحمان ، عين ثابت و خلاصه خليفة اللّه الاعظم يعنى حقيقت محمّدى و علوى و وجود اهل بيت طاهرين و ائمهء معصومين
اهل بيت عليهم السلام ، تحقق پيدا مىكند .
خلفاى حقيقى ، واسطهء فيض
هر كس كه به فيض و مقامى مىرسد به واسطهء آن ذوات مقدس مىرسد ؛ به همين خاطر قرآن مجيد فرمان مىدهد :
« . . . وَ ابْتَغُوا إِلَيْهِ الْوَسِيلَةَ . . . »
« 2 » .
. . . و دستآويز و وسيلهاى [ از ايمان ، عمل صالح و آبروى مقرّبان درگاهش ] براى تقرّب به سوى او بجوييد . . .
و امر محكم و استوار شده كه :
هامش
( 1 ) - نساء ( 4 ) : 126 .
( 2 ) - مائده ( 5 ) : 35 .