بلا در كلام عرفا
عارف الهى جناب شيخ حسن مصطفوى در توضيح ابتلا مىگويد :
بلا جريانهاى مخالف و ناگوار است كه در مجرا و مسير زندگى انسان پيشآمد مىكند و چون سخن در اين مباحث مربوط به سالك راه الهى و مؤمن است قهراً مقصود از بلا آن جريانها و پيشآمدهايى مىباشد كه در سير و سلوك انسان و در راه روحانى ديده مىشود و چون سالك الهى در مسيرى سلوك مىكند كه برنامهء آن راه از جهت تمايلات و اعمال و افكار و اخلاق بر خلاف روش زندگى مادّى است ، خواه و ناخواه اختلافى پيدا خواهد شد .
سالك صراط روحانى از دو جهت بر خلاف سير مىكند : از جهت مقتضيات نفسانى و تمايلات مادّى شخصى و از جهت تمايلات مادّى ديگران و برنامهء زندگى دنيوى ساير مردم .
در مرحلهء اول : مىبايد از پيروى قواى شهوت ، غضب ، حرص ، طمع ، جهل ، غفلت ، خودپرستى ، خودنمايى ، خودخواهى ، هوسرانى ، اعمال سوء ، بدخواهى ، بدبينى و آنچه مربوط به امور نفسانى و دنيوى است پرهيز كند ، پس در مسير روحانى اوّل دشمن و مخالف و بدخواه آدمى از داخل خود او و نفس حيوانى اوست كه پيوسته او را به خواستههاى خود دعوت كرده و سخت با روش و برنامهء زندگى روحانى او مخالفت مىكند .
آدمى به طبيعت خود مىخواهد شهوترانى كند ، اعمال زور و ظلم و تجاوز و هوسرانى نمايد و غوطهور در خوابيدن و ساير التذاذات مادى بشود ، عنوان و شهرت و اسم و رسم پيدا كند ، مال و ملك و ثروت و قدرت ظاهرى داشته باشد ، پابند به حدود و قيود و احكام نباشد ، پس مخالفت با اين تمايلات و سلوك به