من اگر بخواهم به تمام اين واقعيتها در پرتو اين روايت اشاره كنم مثنوى هفتاد من كاغذ شود ، از اين جهت به ترجمهء مختصر روايت اكتفا كرده و مىگذرم و چون منظور علم در روايت علم دين است به محضر عزيزان عرضه مىدارم كه كليهء مجلّدات « عرفان اسلامى » توضيح همين روايت شريفه است ؛ چرا كه در صد باب كتاب « مصباح الشريعة » وجود مقدّس حضرت صادق عليه السلام به بسيارى از شؤون اخلاقى و عرفانى و عملى و تكاليف الهيه اشاره فرمودهاند كه اگر كسى موفق به خواندن آن صد روايت و توضيحات اين فقير الى اللّه شود ، در حقيقت در حدّى عالم به دين شده و از پى آن لازم و واجب است به عمل خالصانه نسبت به آن علم اقدام نمايد .
امام صادق عليه السلام مىفرمايد :
دانش ، ريشهء همهء اوصاف پسنديده و مبدأ و منشأ هر كار خير و منتهاى هر درجهء بلند و مقام عالى است .
هر كس علم ندارد نور و روشنايى ندارد و آن كس كه از دانش بىبهره است از علم خداپسندانه محروم است ، جاهل را قيمتى نيست كه جاهل از درجهء اعتبار ساقط و از نظر عمر و عمل بدون شك مغبون و مردود و از رحمت حضرت الهى در دو جهان محروم است .
علم به تقوا و يقين
حضرت رسالت پناه فرمودهاند :
طلب دانش بر تمام مسلمانان خواه مرد و يا زن واجب است ، مراد از اين علم ، معرفت به تقوا و يقين است .
علّامهء مجلسى در توضيح اين جمله مىگويد :