قالَ الصّادِقُ عليه السلام : الْتَّواضُعُ انْ تَرْضى مِنَ الْمَجْلِسِ بِدُونِ شَرَفِكَ وَانْ تُسَلِّمَ عَلى مَنْ لاقَيْتَ وَانْ تَتْرُكَ الْمِراءَ وَانْ كُنْتَ مُحِقّاً ، وَرَأْسُ الْخَيْرِ التَّواضُعُ « 1 » .
امام صادق عليه السلام فرمود : تواضع به اين است كه در هر جلسهاى از مجالس عمومى بدون لحاظ كردن موقعيت قرار بگيرى و هر جا در آن جلسه جاى خالى بود بنشينى و حساب نكنى كه بالاى مجلس و يا جاى خاص آن در خور شأن من است ، من نبايد در بين مردم و يا در آخر مجلس و يا نزديك درب بنشينم و اين كه به هر كس برخوردى ، سلام كنى و از لجبازى و داد و فرياد و جدال در بحث بپرهيزى گرچه حق با تو باشد ، رأس خير فروتنى و تواضع است .
قالَ رَسُولُ اللّه صلى الله عليه و آله : افْضَلُ النّاسِ مَنْ تَواضَعَ عَنْ رِفْعَةٍ « 2 » .
رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود : برترين مردم كسى است كه در عين رفعت و مقام و والايى و شخصيت فروتن باشد .
امام هفتم حضرت موسى بن جعفر عليه السلام مىفرمايد :
جاى روييدن گياه در زمين مستعد است ، زمينى كه واجد شرايط نيست ضايع كنندهء دانه و حبه است و چيزى در آن نمىرويد ، حكمت هم همين طور است در قلب انسان متواضع رشد مىكند ولى در دل متكبر جبار تجلّى نمىنمايد ؛ زيرا خداوند تواضع را نيروى عقل وتكبّر را ابزار جهل و بىخبرى قرار داده است « 3 » .
در اين فصل بايد به اين نكته توجه داشت كه همه جا تواضع جايز نيست ،
هامش
( 1 ) - بحار الأنوار : 72 / 123 ، باب 51 ، حديث 20 .
( 2 ) - أعلام الدين : 337 ، حديث 15 ؛ مجموعة ورام : 2 / 17 .
( 3 ) - مستدرك الوسائل : 11 / 299 ، باب 28 ؛ ذيل حديث 13088 .