و بويش از اين بدتر بود ! « 1 » !
در تفسير آيهء
[ وَيْلٌ لِكُلِّ هُمَزَةٍ لُمَزَةٍ ]
« 2 » آمده :
هُمزه ، طعنه زننده به مردم و لمزه ، غيبت كننده از مردم مسلمان است .
صحابهء رسول خدا صلى الله عليه و آله با خوشرويى با يكديگر برخورد مىكردند و در جلسهء غيبت حاضر نمىشدند و اين عدم حضور در مجلس غيبت را بالاترين عمل مىدانستند و خلاف آن را عادت منافقان به حساب مىآوردند .
بعضى از بزرگان گفتهاند :
گذشتگان از اهل ايمان عبادت را در روزه و نماز تنها نمىديدند ، عبادت بزرگ نزد آنان خوددارى از غيبت بود .
ابن عباس مىگويد :
چون خواستى عيب ديگران را بگويى مسير سخن را به گفتن عيوب خود برگردان « 3 » .
مالك دينار مىگويد :
عيسى با حواريون بر مرده سگى گذشتند ، حواريون گفتند : عجب بوى بدى دارد ، عيسى فرمود : عجب دندانهاى سفيدى در دهان اوست ، انگار مىخواست حواريون را از بدگويى از سگ منع كرده و به آنان تعليم دهد كه هميشه خوبىهاى خلق را بگوييد « 4 » .
هامش
( 1 ) - كشف الريبة : 9 ؛ مستدرك الوسائل : 9 / 120 ، باب 132 ، حديث 10415 .
( 2 ) - « واى بر هر عيبجوى بدگوى ! » همزه ( 104 ) : 1 .
( 3 ) - شرح نهج البلاغة ، ابن ابى الحديد : 9 / 61 .
( 4 ) - مجموعة ورام : 1 / 116 ، باب الغيبة ؛ شرح نهج البلاغة ، ابن ابى الحديد : 9 / 61 .