[ حُسْنُ الْمُعاشَرَةِ مَعَ خَلْقِ اللّهِ تَعالى فى غَيرِ مَعْصِيَتِهِ مِنْ مَزيدِ فَضْلِ اللّهِ عِنْدَ عَبْدِهِ ، وَمَنْ كانَ خاضِعاً لِلّهِ فِى السِّرِّ كانَ حَسَنَ الْمُعاشَرَةِ فِى الْعَلانِيَةِ ]
حقيقت معاشرت
حضرت صادق عليه السلام در اين فصل ، به يكى از مهمترين مسائل انسانى كه شديدترين تأثير را در وضع دنيا و آخرت انسان دارد اشاره مىفرمايند آن مسئله رفاقت و معاشرت و رفيق و معاشر است .
به نظر حضرت صادق عليه السلام ، كسى كه واجد شرايط انسانى و متّصف به صفات الهى نيست لياقت دوستى و رفاقت ندارد ، بلكه دشمن خطرناك انسانند كه قرآن و روايات از آنان تعبير به شيطان و عدوّ كرده است .
آن كس كه انسان را به معصيت بياندازد و يا تشويق به گناه كند و يا مانع از رشد و كمال آدمى گردد ، در عين اظهار محبت و علاقهاى كه به انسان مىكند ، آشنا و دوست انسان نيست ، او دشمنى خطرناك در لباس دوست است و بر آدمى است كه با تمام وجود از او بپرهيزد كه دورى از چنين افرادى خير دنيا و آخرت انسان و معاشرت با آنان خرابى دنيا و آخرت و هلاكت ابدى آدمى است .
آرى ، از جمله مواردى كه رعايت تقوا ، آن هم با كمال شدت لازم و واجب است باب رفاقت و معاشرت است كه تأثير رفيق بر انسان از تأثير هر چيزى سريعتر