ثمرهء امتحانات الهى
به اين نكته بايد توجه كنيد كه امتحان حضرت حق مانند امتحان مدارس در دنيا نيست كه براى معلم شاگردان درسخوان از تنبل معلوم شوند ، خداى جهان بىامتحان به وضع ظاهر و باطن تمام هستى آگاه است ، اين امتحان فقط براى خود انسان و جهت رشد و كمال و شكوفايى استعدادهاى اوست ، چيزى كه هست انسان بايد با آشنايى و توجه به قواعد الهى و حلال و حرام خداوندى و روح خدايى و اخلاق حسنه با ابتلائات و آزمايشها برخورد كند ، تا محور آزمايش را بر اثر اين معرفت و حوصله صد در صد به نفع خود برگرداند ، در صورت جهل به معارف انسان در برخورد به حوادث چه نعمت چه شدت نه اين كه نمىتواند از حادثه استفاده كند ، بلكه در برابر حادثه از پاى درآمده و به شكست مفتضحانه دچار خواهد شد ، اگر حادثه نعمت است از پى نعمت مست شده و لا ابالى و بىدين و طاغى خواهد شد ، اگر شدت است براى رفع آن ممكن است دچار دينفروشى ، شرف فروشى و افتادن در دامن دشمن گردد .
در هر صورت انسان از حادثه و بلا و ابتلا و آزمايش چارهاى ندارد و فكر اين كه آزمايش نشود را از خود بايد جداً دور كند .
به فرمودهء امام على عليه السلام : در هنگام امتحان است كه آدمى سربلند يا سرافكنده مىشود « 1 » .
[ أَ وَ لا يَرَوْنَ أَنَّهُمْ يُفْتَنُونَ فِي كُلِّ عامٍ مَرَّةً أَوْ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ لا يَتُوبُونَ وَ لا هُمْ
هامش
( 1 ) - غرر الحكم : 100 ، حديث 1746 .