[ وَاعْلَمْ أنَّ الْخَلْقَ بَيْنَ فِتَنٍ وَمِعَنٍ وَمِحَنٍ فى الدُّنْيا إمَّا مُبْتَلى بِالنِّعَمِ لِيَظْهَرَ شُكْرُهُ وَإمَّا مُبْتَلى بِالشِّدَّةِ لِيَظْهَرَ صَبْرُهُ وَالْكَرامَةُ فى طاعَتِهِ وَالْهَوانُ فى مَعْصِيَتِهِ ]
امتحانات الهى
امام صادق عليه السلام در اين قسمت روايت به دو موضوع قابل توجه اشاره مىكنند و آن اين كه تمام مردم در اين حيات دنيا بين دو مرحله از جانب خداوند به عنوان ابتلا و آزمايش قرار دارند :
1 - در نعمتاند ، تا از پى آن شكر حق را آشكار كنند .
2 - در شدت و رنجند ، تا قدرت مقاومت و صبرشان ظاهر گردد .
انسان در ظرف خلقت و حياتش ، از نيروها و استعدادها و قواى مرموزى برخوردار است كه وجود اين نيروها اولًا معلول محبت خدا به انسان و ثانياً براى رشد و تكامل انسان است .
اين نيروها در وجود انسان همانند دانهها و حبههاى نباتى است كه در ظرفى قرار داده و در جايى گذاشتهاند ، اگر باغبان به سراغ اين حبهها و دانهها برود و آنها را در زمين مستعد بكارد ، آن حبهها و دانهها با تمام قدرت شروع به فعاليت كرده و با عوامل مخالف به مبارزه برخاسته و در اين راه از هيچ كوشش و مقاومت و مجاهدتى كوتاهى نمىكنند تا به ثمر بنشينند و تمام منافع خود را آشكار كرده