رهنمون مىشود كه اينان مسير را آن مىپندارند كه با تكيه بر دانش و صنعت خود ترسيم مىكنند و به راه خود ساخته يا به آنچه كه از آيين به رأى خود توجيه مىكنند عمل مىنمايند .
البته غضب شدگان و گمراهان فقط يهود و نصارى نيستند ، بلكه هر قشر و طايفهاى كه از راه خدا جدا باشد و سر از معيارهاى الهى برتابد به نسبت شدت و ضعفش غضب شده و گمراه است و بدون ترديد اگر نمازگزار داراى آثار و اخلاق يهود و نصارى باشد و نشانههايى از مردم منحرف در او باشد گمراه و مورد غضب است .
علامت اتصال به نماز حقيقى ، داشتن آثار و صفات چهار طايفهاى است كه در آيهء گذشته مطرح شدهاند : انبيا ، صديقين ، شهدا ، صالحين .
امام موحدان حضرت على عليه السلام جملهء
[ اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ ]
را بدين گونه توضيح مىدهد :
آن توفيق كه در گذشته ما را به پيروى و اطاعت از تو موفق كرد ، پيوسته دار تا در آينده هم از تو اطاعت كنيم « 1 » .
امام صادق عليه السلام در توضيح آن مىفرمايد :
ما را به ملازمت راهى راهنمايى نما كه به دوستى تو و به بهشت رساند و از هوا و آرايى كه ما را دچار رنج و فنا مىگرداند باز دار « 2 » .
از پيامبر و اميرالمؤمنين عليهما السلام روايت شده :
صراط مستقيم يعنى قرآن .
هامش
( 1 ) - معانى الأخبار : 33 ، باب معنى الصراط ؛ بحار الأنوار : 89 / 252 ، باب 29 .
( 2 ) - عيون اخبار الرضا عليه السلام : 1 / 305 ، باب 28 ، حديث 65 ؛ وسائل الشيعة : 27 / 49 ، باب 6 ، حديث 33179 .