اما جلاى چشم : شما وقتى عينك غبار نشستهء خود را خوب پاك مىكنيد يا سربازى كه تفنگ خود را خوب تميز مىكند ، مىگويند : جلا يافت و آنچه در طب وارد است ، همين كلمه جلاست .
اگر در حوالى چشمها هر عامل عفونى و آلودگى بر طرف شود ، جلا و جلوهء خاصى مىيابد و بر عكس اگر دچار همسايهء بد شود رو به كدورت مىرود ، تا آنجا كه ممكن است يك دندان چركين يا يك سينوس عفونت يافته ، چشم را تار و حتى به طرف كورى بكشاند و چه بسا وجود يك كانون عفونى در دهان و دندان بر كليه يا كبد اثر گذاشته و غيرمستقيم جلا و روشنايى چشم را كم نمايد .
نبىّ اكرم در هر مطلبى حتى در مورد جلاى چشم به ذكر خواص مسواك زدن و اثر آن بر اعضاى مجاور پرداختهاند ، گويا اصطلاحات طبى است كه از دهان حضرت خارج مىشود .
مثلًا براى دهان كلمهء « طيب » انتخاب مىفرمايد و براى لثه كلمه « شدت » و براى چشم كلمهء « جلا » و پس از اينكه انگشت بر دگمهء احساسات و عواطف پيروان خود مىگذارند و مىگويند :
اى مسلمان ! تو اگر دهانت را طيب و لثهات را شديد و چشمت را جلا دادى و برادرت و افراد ديگر خانوادهات و همه اين كار را كردند ، به سلامتى اجتماع مسلمانان افزوده شده و پيشبرد اجتماع مسلمانان به طرف يك بهداشت صحيح و اصولى نه تنها فرشتگان را شاد مىسازد ، بلكه آن كه خالق فرشتگان و دهان و لثه و چشم است ، راضى مىگردد .
با توجه به اينكه هركس خدا از او راضى است ، بهداشت روحى و روانى بسيار جالبى هم دارد ، علاوه بر اينكه از اين راه بر حسنات خود افزوده و مأجور و مثاب است معدهء خود را صحت بخشيده است .
عرفان اسلامى ( شرح مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة المنسوب للإمام الصادق ع) (فارسى) — صفحة 126
مساهمون: شيخ حسين انصاريان
ص١٢٦