و خلق خدا را به انواع شكنجهها مبتلا مىكردند ! !
آيا اعمال نيك آنان را جز بر ريا و پوششى بر جناياتشان به چيز ديگرى مىتوان حمل كرد ؟ قلب اگر از ريا خالى نباشد ، انسان نمىتواند عمل واقعى و باارزش داشته باشد و نمىتواند در پيشگاه حق داراى مقام بندگى باشد ، پاكى عمل و ارزش آن بستگى به قلب سالم از ريا دارد و انسان بىريا از بسيارى گناهان در امان و مصونيّت است .
بسيارى از مردم هستند كه در تمام جوانب زندگى زياد زحمت مىكشند و خيلى كار خير مىكنند ، اما چون زحمات آنان آلوده به ريا است ، براى زحمات و كوشش آنان عاقبتى نخواهد بود و قرآن مجيد آنان را از زيانكارترين مردم مىداند :
[ قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالْأَخْسَرِينَ أَعْمالًا * الَّذِينَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ هُمْ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ يُحْسِنُونَ صُنْعاً ]
« 1 » .
بگو : آيا شما را از زيانكارترين مردم از جهت عمل آگاه كنم ؟ * [ آنان ] كسانى هستند كه كوششان در زندگى دنيا به هدر رفته [ و گم شده است ] در حالى كه خود مىپندارند ، خوب عمل مىكنند .
7 - عجب
ديگر از گناهان قلب ، عجب است ؛ عجب ، كار نيك را از خود ديدن و كار خود را بزرگ شمردن و خويش را صاحب حق ديدن است .
عجب ، خود بزرگ بينى و بىعيب دانستن خود و خود را از همه برتر انگاشتن است .
هامش
( 1 ) - كهف ( 18 ) : 103 - 104 .