نعمتها كه در ارتباط با زمين است و نعمتهاى ديگر كه در تداوم حيات انسان نقش مهمى دارد اشاره كرده كه با استفاده از بعضى تفاسير بهخصوص تفسير نوين به توضيح مختصر هريك از آيات مىپردازيم .
قرآن مجيد مكرّر از زمين نام برده و در هر مورد به مناسبت مقام ، صفتى و فائدهاى بيان كرده است .
در مادّهء لفظ مهاد كه ابوالفتوح رازى « گسترده » و كشف الاسرار ميبدى « آرامگاه » ترجمه كردهاند كتب لغت سه معناى « تسويه » و « تسهيل » و « اصلاح » را آوردهاند ، بنابراين لفظ مذكور به تنهايى ما را متوجّه مىسازد كه زمين هموار و استفاده از آن آسان و براى زندگى صالح است .
اگر به جاى تسويه و مسطّح بودن ، قدم به قدم كوههاى بسيار بلند و درّههاى خيلى عميق بود و به جاى سهولت ، سطح زمين را سنگهاى بسيار سخت پوشيده يا باتلاقهايى گرفته بود كه با قدم نهادن در آن ، همه را در خود فرو مىبرد و حفر چاهها و كاريزها و ساختن خانه و امر زراعت در آن ممكن نمىشد و اگر به جاى صلاحيت ، قشر زمين مشتعل و داغ يا به عكس بسيار سرد و پوشيده از يخ بود آيا نباتى و جانورى در آن موجود مىشد ؟
[ أَ لَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ مِهاداً ]
« 1 » .
آيا زمين را بستر آرامش قرار نداديم ؟
جبال اوتاد زمين است ، اوتاد ، جمع وتد به معناى ميخهاى بزرگ است ، گفته مىشود كه مركز زمين آتش مشتعل است كه گاهى از دهانهء كوههاى آتش فشان مقدار كمى از موادّ گداختهء درونى به سطح زمين پرتاب شده و شهرى عظيم مانند
هامش
( 1 ) - نبأ ( 78 ) : 6 .