اين فقير در اينجا لازم مىداند به پارهاى از آن نعمتها كه حيات انسان در گرو آنهاست اشاره كند ؛ زيرا قرآن و روايات براى شناختن آن نعمتها و به جا آوردن شكرش اصرار دارد .
نعمت زمين
قرآن عزيز در بسيارى از آيات ، مسئلهء زمين و منافع بىشمارى كه براى موجودات زنده ، بهخصوص انسان دارد ، مطرح كرده و زمين را يكى از بزرگترين نعمتهاى حضرت حق دانسته .
[ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ فِراشاً وَ السَّماءَ بِناءً وَ أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَراتِ رِزْقاً لَكُمْ ]
« 1 » .
آن پروردگارى كه زمين را براى شما بسترى گسترده و آسمان را سقفى برافراشته قرار داد و از آسمان ، آبى [ مانند برف و باران ] نازل كرد و به وسيلهء آن از ميوههاى گوناگون ، رزق و روزى براى شما بيرون آورد .
اگر كسى بخواهد همين يك آيه را موشكافى كند ، به اين معنى كه مسئلهء باران و كليهء ميوهها و سبزيجات و داروهايى كه به وسيلهء آن از زمين مىرويد توضيح دهد ، از هزار مجلد كتاب تجاوز مىكند .
قرآن مجيد ، مسائل زيادى را ذكر مىكند ، تحقيق و كشف اسرار و رموز آن مسائل برعهدهء خود انسان است .
وقتى انسان به كتبى كه دربارهء زمين و خاك و كوه و معادن و كتبى كه دربارهء ميوهها و سبزيجات و حبوبات و داروهاى گياهى نوشته شده مراجعه مىكند به
هامش
( 1 ) - بقره ( 2 ) : 22 .