بررسى مسئلهء هدايت در عالم بالا نياز به مطالعهء كتب گرانبهايى دارد كه دانشمندان شرق و غرب با زحمات طاقتفرسا نوشتهاند و نيز نياز دارد به مراجعه به آيات شريفهء قرآن و روايات گرانبهايى كه در اين زمينه از ائمهء بزرگوار عليهم السلام رسيده و علّامهء مجلسى رحمه الله آن عالم كمنظير در باب سما و عالم بحار الأنوار گرد آورده است و اين مختصر چارهاى جز اشاره به اصل مسئله ندارد .
گياهان و هدايت
با كدام وقت و با كدام زمان و با كدام فكر و عقل مىتوان مسئلهء هدايت را در جهان شگفتانگيز نباتات بررسى كرد ؟ !
سطح كرهء زمين را اعم از خشكى و دريا در نظر بگيريد ، در بسيارى از مناطق زمين و در قعر درياها گياهان گوناگونى وجود دارد كه هريك در اين جهان داراى آثارى هستند و اين آثار معلول مسائل بسيار زيادى است كه گياه را چون جان شيرين در آغوش گرفته و پيوستگى و نظام اين مسائل محصول مسئلهء با عظمت وحى و هدايت است . قرآن مىفرمايد :
[ أَ فَرَأَيْتُمْ ما تَحْرُثُونَ * أَ أَنْتُمْ تَزْرَعُونَهُ أَمْ نَحْنُ الزَّارِعُونَ * لَوْ نَشاءُ لَجَعَلْناهُ حُطاماً فَظَلْتُمْ تَفَكَّهُونَ * إِنَّا لَمُغْرَمُونَ * بَلْ نَحْنُ مَحْرُومُونَ ]
« 1 » .
مرا خبر دهيد آنچه را مىكاريد ، * آيا شما آن را مىرويانيد ، يا ما مىرويانيم ؟ * به يقين اگر بخواهيم آن را ريز ريز كرده و خاشاك مىكنيم كه متأسف و شگفتزده مىشويد ، * [ و مىگوييد : ] مسلماً ما خسارت زدهايم ، * بلكه ناكام و محروميم .
آرى ، هر گياهى به اذن حق و به هدايت حضرت او از زمين مىرويد و تمام
هامش
( 1 ) - واقعه ( 56 ) : 63 - 67 .