شكرگزار باشد .
بنا به شرحى كه گذشت همه نباتات و جنگلها و بوتهها و خزهها و به طور كلّى تمام روييدنىها ، ساختمان اصلى وجودشان تركيبى از آب و كربن است .
حيوانات كربن دفع مىكنند و نباتات اكسيژن و از اينرو هرگاه اين دو عملِ موجودات متوقّف مىماند آن وقت يا حيوانات همه اكسيژنها را مصرف مىكردند و يا نباتات كليّه كربنها را و چون اين تقسيم به هم مىخورد نسل هر دو به سرعت رو به انقراض و زوال مىرفت .
اخيراً كشف شده است كه اسيد كربونيك به مقدار اندك جزءِ ضروريّات حيات حيوانى است ، هم چنان كه اكسيژن لازمهء زندگى نباتات است .
گاز هيدروژن نيز با آن كه تنفس نمىشود ؛ اما از لوازم ضرورى حيات است ؛ چرا كه بدون هيدروژن آب وجود خارجى پيدا نمىكند و به طورى كه همه مىدانيم قسمت اعظم مواد وجودى نباتات و جانداران را آب تشكيل مىدهد .
قرآن كريم به اين واقعيّت چنين اشاره مىكند :
[
أَ وَ لَمْ يَرَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ كانَتا رَتْقاً فَفَتَقْناهُما وَ جَعَلْنا مِنَ الْماءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ أَ فَلا يُؤْمِنُونَ ]
« 1 »
.
آيا كافران ندانستهاند كه آسمانها و زمين به هم بسته و پيوسته بودند و ما آن دو را شكافته و از هم باز كرديم و هر چيز زندهاى را از آب آفريديم ؟ پس آيا ايمان نمىآورند ؟
اكسيژن و هيدروژن و اسيد كربونيك و كربن چه به تنهايى و چه در حال تركيب و اختلاط با يكديگر ، از اركان اوّليهء حيات جانداران به شمار مىروند و اساساً مبناى
هامش
( 1 ) - انبياء ( 21 ) : 30 .