به طور طبيعى انسان براى ناگوارىها و ناملايمات زندگى غمگين مىشود . اما آنچه ناپسند است بىتابى و جزع و فزع است . و فرياد كشيدن و ناله زدن در اين وضعيّتها آرزو را بريده و عمل را كم مىكند . اگر كسى به سود و بركتهاى اين مصايب توجّه كند ، اين مقدار بىتاب نمىشود .
10 - رزق و روزى
انسان در حالى كه مىداند خداوند منّان روزى دهنده همهء موجودات است و براى هر آفريدهاى به تناسب وجودش روزى مناسب قرار داده است . ولى باز در كمبود رزق و روزى و قسمتها اندوهناك است . و به اصطلاح ، غم روزى مىخورد .
حضرت على عليه السلام فرمود :
الرِّزْقُ رِزْقانِ : رِزْقٌ تَطْلُبُهُ وَ رِزْقٌ يَطْلُبُكَ ، فَانْ لَمْ تَأْتِهِ اتاكَ ، فَلاتَحْمِلْ هَمَّ سَنَتِكَ عَلى هَمِّ يَوْمِكَ ، كَفاكَ كُلُّ يَوْمٍ ما فيهِ فَانْ تَكُنْ السَّنَةُ مِنْ عُمُرِكَ فَانَّ اللَّهَ تَعالى سَيُؤتيكَ فى كُلِّ غَدٍ جَديدٍ ما قَسَمَ لَكَ وَ انْ لَمْتَكُنِ السَّنَةُ مِنْ عُمُرِكَ فَما تَصْنَعُ بِالْهَمِّ فيما لَيْسَ لَكَ . « 1 »
روزى دو نوع است : آنكه تو آن را مىطلبى ، و آن كه تو را مىجويد ، كه اگر دنبالش نروى به دنبالت مىآيد ، بنابراين اندوه سال خود را بر اندوه روز خويش بار مكن ، كه روزى هر روز تو را كفايت مىكند ، اگر سال از عمر تو باشد خداوند متعال در هر روز جديد آنچه نصيب تو نموده به تو مىرساند ، و اگر سال از عمرت نباشد ، پس چه اندوهى مىخورى بر چيزى كه از آنِ تو نيست ؟ !
بنابراين خوشبينى به آينده و گمان نيك به خداوند ؛ اميدوارى مىآورد و گاهى شادىها و لذّتهاى زودگذر مايهء حسرت و اندوه فراوان مىشود و گاهى اندوه و
هامش
( 1 ) - نهج البلاغه : حكمت 379 .