و نيز فرمود :
كُلُّ مُقْتَصَرٍ عَلَيْهِ كافٍ . « 1 »
به اندازهاى كه بتوان قناعت نمود ، بس است .
و نيز فرمود :
الْقِناعَةُ مَالٌ لايَنْفَدْ . « 2 »
قناعت ، گنجى است كه تمام نمىشود .
3 - بيشتر كشورهاى اسلامى ، تنها نام اسلام را با خود دارند ولى قوانين و رهنمودهاى دين اسلام در آنجا حاكم نمىباشد .
بنابراين قرآن كريم دو نوع گشايش را براى دو گروه در نظر مىگيرد :
الف - رفاه و آسايش براى خوبان كه همراه با بركات است .
ب - رفاه و گشايش براى كافران كه خالى از بركات است .
نعمتهاى ناپايدار سبب غفلت و غرور و گردنكشى مىشود . خداوند اين رفاه مادى و زيادهطلبى را ، وسيلهء پرشدن مهلت پيمانهء آنان قرار داده است و درِ لطف را به روى آنان بسته است ؛ زيرا زياده خواه و آزمند ؛ نيازمند حقيقى است هر چند مالك همهء دنيا باشد ؛ و قناعت پيشه بىنياز حقيقى است هر چند محتاج ديگران گردد .
امام صادق عليه السلام مىفرمايد :
حُرِمَ الْحَرِيصُ خَصْلَتَيْنِ وَ لَزِمَتْهُ خَصْلَتانِ : حُرِمَ الْقَناعَةَ فَافْتَقَدَ الرَّاحَةَ ، وَ حُرِمَ الرِّضا فَافْتَقَدَ الْيَقينَ . « 3 »
هامش
( 1 ) - نهج البلاغه : حكمت 395 .
( 2 ) - نهج البلاغه : حكمت 475 .
( 3 ) - بحار الأنوار : 70 / 161 ، باب 128 ، حديث 6 ؛ الخصال : 1 / 69 ، حديث 104 .