1 - ملّتهايى كه از نظر دانش و صنعت پيشرفته هستند ، از نظر روحى و روانى آرامش ندارند پس از اين جهت از مشكلات بسيارى رنج مىبرند .
2 - رفاه مادى نشان رحمت و عزّت نيست ، بلكه نوعى قهر الهى است . كسانى كه تذكّر و دستورهاى خداوند را فراموش كردند ، درهاى همه چيز به رويشان گشوده شده تا سرمست گرديده و به آنچه دارند دلخوش باشند ، ناگهان حالشان گرفته مىشود و با اندوه فراوان نااميد و سرخورده مىشوند ؛ زيرا چون مجرمان در دادگاه ، هنگام نيافتن پاسخ مأيوس مىشوند . چه بسا چيزهايى را دوست دارند در حالى كه شرّ و گرفتارى است .
حضرت على عليه السلام مىفرمايد :
يَا بْنَ آدَمَ ! إذا رَأَيْتَ رَبَّكَ سُبْحانَهُ يُتابِعُ عَلَيْكَ نِعَمَهُ وَ أَنْتَ تَعْصِيهِ فَاحْذَرْهُ . « 1 »
اى پسر آدم ! هرگاه ببينى خداوند نعمتهايش را پى در پى به سوى تو مىفرستد در حالى كه او را نافرمانى مىكنى ، از وى برحذر باش .
يعنى اين لطفهاى پيوسته الهى ، عاقبت خوشى براى تو ندارد .
و نيز مىفرمايد :
خُذْ مِنَ الدُّنْيا ما اتاكَ وَ تَوَلَّ عَمَّا تَوَلَّى عَنْكَ فَإِنْ انْتَ لَمْ تَفْعَلْ فَأَجْمِلْ فِى الطَّلَبِ . « 2 »
آنچه از دنيا پيش تو آيد برگير ، و آنچه از تو روى بگرداند روى بگردان ، اگر چنين نكردى در طلب روزى ، زياده روى مكن .
هامش
( 1 ) - نهج البلاغه : حكمت 25 .
( 2 ) - نهج البلاغه : حكمت 393 .