حضرت على عليه السلام مىفرمايد :
بَذْلُ ماءِ الْوَجْهِ فِى الطَّلَبِ أَعْظَمُ مِنْ قَدْرِ الحاجَةِ وَ إِنْ عَظُمَتْ وَ أُنْجِحَ فِيها الطَّلَبُ . « 1 »
بخشش و ارزش آبرويى كه براى درخواست صرف شود ، بالاتر از حاجت و نيازمندى اوست ، هر چند آن خواسته مهم باشد و با صرف آبرو برآورده شود .
مقصود از بذل آبرو نكوهش درخواست از ديگران است ؛ زيرا آبرو با نيازمندى برابرى نمىكند كه به ويژه با نيازى پست ؛ آبروى باارزش معامله شود .
از برترين مردانگىها اين است كه مرد در حفظ آبروى خويش كوشا باشد و با كمترين خواهشى هر چند ضرورى ، خود را سبك نسازد . و اين گونه تفكر سبب تحقير او و ديگران مىشود و حق تعالى كوچك شمردن را در امّت اسلام نمىپذيرد .
امام صادق عليه السلام در اين باره كه تحقير ، دشمنى و كينه را به دنبال دارد ، مىفرمايد :
كسى كه مؤمن را كوچك بشمارد ، خواه درمانده باشد يا بينوا نباشد ، پيوسته در تحقير و دشمنى خداوند قرار دارد تا از روش نادرست خود برگردد و او را با ديدهء احترام بنگرد . « 2 » عوامل بسيارى ، مسلمانى را در نظر افراد حقير جلوه مىدهد . يكى از آن موارد فقر مالى است . اين نيازمندى در برابر دارايى متمولان چشمگير است ؛ زيرا بضاعت كم يا تهيدستى در نظر افراد كوته بين ، عامل بزرگ تحقير است . و اين مسأله سبب فاصلهء طبقاتى و تفاوتهاى قومى و ملى در جوامع گوناگون شده است . بنابراين سرمايهداران در دنيا عزّت دنيوى را به جان مىخرند و در آخرت رسواى همهء مردم
هامش
( 1 ) - غرر الحكم : 361 ، حديث 8184 .
( 2 ) - الكافى : 2 / 351 ؛ حديث 4 .