وَلَاجْرُ الْآخِرَةِ اكْبَرُ لَوْ كانُوا يَعْلَمُونَ * الَّذينَ صَبَرُوا وَ عَلى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ » « 1 »
و آنان كه پس از ستم ديدنشان براى به دست آوردن خشنودى خدا هجرت كردند ، يقيناً آنان را در اين دنيا در جايگاه و مكانى نيكو جاى دهيم ، و قطعاً پاداش آخرت بهتر و برتر است ، اگر مىدانستند [ كه داراى چه كمّيّت و كيفيتى است . ] * همانان كه [ در برابر مصايب ، وحوادث و آزار ديدن از ديگران ] صبر كردند و فقط بر پروردگارشان توكّل مىكنند .
در تفسير نمونه در ذيل اين دو آيه آمده است :
« مقام مهاجران در اسلام مقام فوق العاده پر ارجى است ، هم خود پيامبر و هم مسلمانان بعد ، همگى براى آنها احترام خاصى قائل بودند ، چرا كه آنها به تمام زندگى خويش براى گسترش دعوت اسلام پشت پا زدند ، بعضى جان خود را به خطر انداختند و بعضى از همهء اموال خود چشم پوشيدند و جالب اين كه خود را در اين معامله نيز برنده مىدانستند .
اگر فداكارى آن مهاجران در آن روزها نبود ، محيط خفقان بار مكه و عناصر شيطانى كه بر آن حكومت مىكردند هرگز اجازه نمىداد صداى اسلام به گوش كسى برسد و اين صدا را براى هميشه در گلوى مؤمنان خفه مىكردند ، اما آنها با اين جهش حساب شده نه تنها مكه را زير سيطرهء خود درآورند ، بلكه صداى اسلام را به گوش جهانيان رساندند و اين سنّتى است براى همه مسلمانان در چنين شرايطى و در همه تاريخ .
تعبير به هاجَرُوا فِى اللّهِ كه حتى كلمهء « سبيل » هم در آن ذكر نشده اشاره به نهايت اخلاص اين مهاجران است كه تنها براى خدا و در مسير الله و به خاطر
هامش
( 1 ) - نحل ( 16 ) : 41 - 42 .