اما متجاوز به حقوق مردم ظالم است ؛ زيرا آنچه حق مردم بوده ، به زور و عنف و به جبر و قدرت از مردم سلب كرده و يا حقى كه از پدر و مادر و زن و فرزندان و ساير مردم بر عهده داشته ، رعايت ننموده است .
ظلم در قرآن مجيد
كليهء آيات قرآن و روايات در رابطه با ظلم خارج از اين سه عنوان نيست كه قرآن در سى و شش مرحله آن را بيان كرده است :
1 - پايمال كردن حقوق زن
پايمال كردن حقوق زن چه در زمانى كه در قيد زوجيّت است و چه وقتى كه زمينه طلاق شرعى پيش آيد ظلم است .
الطَّلاقُ مَرَّتانِ فَامْساكٌ بِمَعْرُوفٍ اوْ تَسْريحٌ بِاحْسانٍ وَلا يَحِلُّ انْ تَأْخُذُوا مِمّا آتَيْتُمُوهُنَّ شَيْئاً الّا انْ يَخافا الّا يُقيما حُدُودَ اللّهِ فَانْ خِفْتُمْ الايُقيما حُدُودَ اللّهِ فَلا جُناحَ عَلَيْهِما فيمَا افْتَدَتْ بِهِ تِلْكَ حُدُودُ اللّهِ فَلا تَعْتَدُوها وَ مَنْ يَتَعَدَّ حُدُودَ اللّهِ فَاولئِكَ هُمُ الظّالِمُونَ » « 1 »
طلاقِ [ رجعى كه براى شوهر در آن حقّ رجوع وبازگشت به همسر است ] دوبار است . [ شوهر در هر مرتبهء از رجوع ] بايد [ همسرش را ] به طور شايسته ومتعارف نگه دارد ، يا [ با ترك رجوع ، او را ] به نيكى و خوشى رها كند . و براى شما حلال نيست از آنچه [ به عنوان مهريه ] به آنان پرداختهايد چيزى را بازستانيد ، مگر آن كه هر دو بترسند كه حدود و مقرّرات خدا را [ در روش همسردارى ] برپا ندارند . پس شما [ حاكمان شرع ] اگر بترسيد كه آن
هامش
( 1 ) - بقره ( 2 ) : 229 .