نكته است كه آتش مجازات سخت الهى را مىتوان با آب توبه شست و به درياى رحمت و كرامت ربوبى وارد گشت .
حضرت على عليه السلام از اين وضعيت شگفت زده گرديده و فرموده است :
عَجِبْتُ لِمَنْ يَحْتَمِي الطَّعامَ لِأَذِيَّتِهِ كَيْفَ لايَحْتَمِي الذَّنْبَ لِأَلِيمِ عُقُوبَتِهِ . « 1 »
تعجّب دارم از كسى كه از خوردنى آزار دهنده باز مىايستد ولى از گناه كه جزاى دردناكى دارد بازنمىايستند .
عَجِبْتُ لِمَنْ عِلِمَ شِدَّةَ انْتِقامِ اللَّهِ مِنْهُ وَ هُوَ مُقِيمٌ عَلَى الْإِصْرارِ . « 2 »
تعجّب دارم از كسى كه از سختى انتقام كشيدن خدا خبر دارد و براى پافشارى بر نافرمانى ايستادگى مىكند .
در برخى تفاسير قرآن كلمهء اجل و وعيد را به حلول عقاب تعبير كردهاند . « 3 » يعنى هر گاه قرآن مىفرمايد : اجل كسى يا امتى فرا مىرسد يا وعدهء ما حتمى است يعنى زمان كيفر موعود فرا مىرسد و مرحلهء اوّل عذاب و انتقام خداوند آغاز مىگردد .
كيفر بدكاران بسى سخت است . قبر چنان فشارشان مىدهد كه استخوانهايشان درهم مىشكند ؛ از درخت زقوم كه ميوهء برگ و خار آن از آتش است خورانده مىشوند ؛ از آب جوشان كه اندرون آنان را ريزه ريزه كند ، مىآشامند .
جامههايى از آتش بر آنها پوشند ؛ فرشتگان با گرزهاى آتشين بر سرشان كوبند ، همراه و همدمشان شيطان و مار و عقرب باشد و از بوى گندشان وادى برهوت ، آشفته حال گردد .
هامش
( 1 ) - غرر الحكم : 166 ، حديث 3262 .
( 2 ) - غرر الحكم : 166 ، حديث 3239 .
( 3 ) - تفسير الثعلبى : 4 / 231 ، ذيل آيهء 34 سورهء اعراف .