نمك مذاب در اين بسترها به وجود مىآورد .
فشار كوههاى عظيم و سنگين يخ به قدرى زياد مىشد كه بر سطح هر دو قطب سنگينى كرده و آنها را فرو مىبرد و آن وقت خط استوا بر اثر همين فشار تركيده و منطقهء جديدى احداث مىكرد . اقيانوسها خشك مىشد و اراضى وسيعهء جديدى به وجود مىآمد و ميزان بارندگى و رطوبت هم در اقطار جهان تقليل مىيافت و نتايج سهمگين آن دنيا را منقلب مىنمود .
ما هرگز توجه نمىكنيم كه حيات در روى كرهء ارض منحصر به قشرى است كه ميان برفهاى قلل و جبال و گرماى مركزى زمين قرار گرفته است . نسبت اين قشر نازك با قطر زمين معادل نصف قطر يك ورق از كتاب هزار صفحهاى است . تاريخ حيات كليهء جانداران زمين فقط بر روى اين ورقهء نازك تدوين شده است .
اگر هواى محيط زمين به صورت مايع در مىآمد همهء سطح زمين را به عمق 35 پا فرامىگرفت و اين قشر آب گرفته ، تازه يك ششصد هزارم فاصله تا مركز زمين را تشكيل مىدهد .
فاصلهء ماه تا زمين 000 ، 240 ميل است و هر روز دو مرتبه توليد جزر و مدّ مىكند . جزر و مدّ درياها در پارهاى نقاط تا 60 پا مىرسد و حتّى قشر خاكى زمين هر روز دو مرتبه بر اثر جاذبهء ماه به قدر چند اينچ كشيده مىشود .
همهء اين اتفاقات به طورى منظم و آرام رخ مىدهد كه ما هرگز متوجه قدرت قاهره و عظيمى كه آب درياها را اين قدر بالا مىبرد و حتى سطح زمين را با همهء سختى و صلابت آن خم مىكند نمىشويم .
كرهء مرّيخ نيز داراى قمرى است كه بسيار كوچك است و فقط شش هزار ميل با آن فاصله دارد .
اگر ماه به جاى مسافت فعلى مثلًا پنجاه هزار ميل با زمين فاصله داشت آن وقت ارتفاع جزر و مد به قدرى زياد مىشد كه همهء دشتهاى پنج قارهء زمين را روزى دو
تفسير و شرح صحيفه سجاديه (فارسى) — صفحة 177
مساهمون: شيخ حسين انصاريان
ص١٧٧