روايت به دست مىآيد :
خداوند به مؤمنان پرهيزگار وعدهء بهشت ابدى با قيد تقوا داده است و هرگز بندهاى حق يا استحقاقى نسبت به بهشت رفتن ندارد و حتى بسيارى از انسانها با تخفيف در محاسبه و شفاعت و گذشت خداوند و اولياء اللّه به بهشت مىروند . و نكتهء ديگر اين كه هميشگى بودن پاداش و كيفر مؤمنان و كافران بر اساس نيت آنان است ؛ زيرا قصد و علاقه و هدف اهل ايمان ، انجام عمل صالح و طاعت الهى براى هميشه است پس اطاعت و پرهيزگارى دائمى حالتى سخت و كوبندهء لذت است ، پس عاقبت خوشى و راحتى است .
امّا اهل گناه نيتشان تا هنگامى كه زندگى مىكنند اين است كه به دنبال لذتها و هوسها و دورى از راه حق و انكار معاد باشند ؛ پس سرانجام آنها درد و آتش است . با اين حال هر كسى بر اساس نيت زندگى مىكند و همان گونه جاودانه مىماند . بنابراين بر كسى يا گروهى ظلمى صورت نمىگيرد .
حضرت صادق عليه السلام اين نكته را مستند به شاكلهء انسان مىداند و مىفرمايد :
إِنَّمَا خُلِّدَ اهْلُ النَّارِ فِى النَّارِ لِأَنَّ نِيَّاتِهِمْ كانَتْ فِى الدُّنْيا انْ لَوْ خُلِّدُوا فِيها انْ يَعْصُوا اللَّهَ أَبَداً ، وَ انَّما خُلِّدَ اهْلُ الْجَنَّةِ فِى الْجَنَّةِ لِأَنَّ نِيَّاتِهِم كانَتْ فِى الدُّنْيا أَنْ لَوْ بَقُوا فِيها انْ يُطِيعُوا اللَّهَ أَبَداً فَبِالنِّيَّاتِ خُلِّدَ هَؤُلاءِ وَ هَؤُلاءِ ثُمَّ تَلا قَوْلَهُ تَعالى :
قُلْ كُلٌّ يَعْمَلُ عَلَى شَاكِلَتِهِ » « 1 »
قالَ : عَلَى نِيَّتِهِ . « 2 »
دوزخيان از اين رو در آتش جاويدانند كه در دنيا نيتشان اين بود كه چنانچه تا ابد زنده بمانند ، خدا را نافرمانى كنند و بهشتيان در بهشت جاويدانند كه در دنيا بر اين نيت بودند كه هميشه خدا را فرمان برند . پس به نيتها هر دو گروه جاودانه هستند . سپس حضرت اين آيه را تلاوت فرمود : « بگو هر كس بر پايهء
هامش
( 1 ) - اسراء ( 17 ) : 84 .
( 2 ) - الكافى : 2 / 85 ، حديث 5 ؛ وسائل الشيعة : 1 / 50 ، باب 6 ، حديث 96 .