النَّفْخَةُ نَفْخَتانِ : نَفْخَةٌ تُطْفِى النَّارَ ، وَنَفْخَةٌ تَشْعَلُها . « 1 »
دم ، دو دم است ، دمى كه آتش را خاموش مىكند ، و دمى كه آتش را شعلهور مىسازد .
ولى اين دو دم به وسيلهء يك انسان از يك دهان به آتش زده مىشود . بنابر اين هيچ استبعادى ندارد كه اسرافيل با دم اوّل در صور شعلهء حيات هر ذى حياتى را خاموش كند ، و با دم ديگر شعلهء حيات هر مستعدّى را بر افروزد .
در اين كه صيحه و صدا باعث مرگ است ، امروزه با انفجارهائى كه به وسيلهء موشكها و بمبها و ساير اسلحهها صورت مىگيرد ، حتى ايجاد امواجى كه فقط و فقط باعث مرگ است ، شكّى براى كسى باقى نيست . صيحهء صبح قيامت از هر موجى سريعتر و از هر فريادى عظيمتر است ، و شعاعش نسبت به تمام هستى جز عرش حق و آن كسى كه خدا بخواهد ، فراگير است . اين صيحه در مرتبهاى مرگ بار و در مرتبهء ديگر زنده كننده است .
دربارهء صور ، تفاسير و كتب روايى به خصوص « علم اليقين » و « لآلى الاخبار » سه روايت نقل مىكنند :
سُئِلَ النَّبِىُّ صلى الله عليه و آله عَنْهُ فَقالَ : قَرْنٌ مِنْ نُورٍ الْتَقَمَهُ إسْرافيلُ . « 2 »
از رسول خدا صلى الله عليه و آله پرسيدند : صور چيست ؟ فرمود : شاخى است از نور كه اسرافيل آن را به دهان دارد .
در حديث ديگر از رسول خدا صلى الله عليه و آله آمده :
الصُّورُ قَرْنٌ مِنْ نُورٍ فيهِ أثْقابٌ عَلى عَدَدِ أرْواحِ الْعِبادِ . « 3 »
هامش
( 1 ) - فتوحات مكيه : 1 / 313 ، باب 64 .
( 2 ) - شرح الأسماء الحسنى : 1 / 96 ؛ التفسير الأصفى ( فيض كاشانى ) : 2 / 917 ، ذيل آيهء 87 سورهء نمل .
( 3 ) - علم اليقين : 892 ؛ الامثل فى تفسير كتاب اللّه المنزل : 15 / 153 ، ذيل آيهء 87 سورهء نمل .