محشر اجتماع مىكنند .
صيحه در قرآن
مسألهء صيحهء مربوط به قيامت در حدود چهار بار در قرآن مجيد آمده است :
1 - « إِن كَانَتْ إِلَّا صَيْحَةً وَاحِدَةً فَإِذَا هُمْ خَامِدُونَ » « 1 »
[ كيفرشان ] جز يك فرياد مرگبار نبود كه ناگهان [ پس از آن فرياد ] همه بىحركت و خاموش شدند !
2 - « إِن كَانَتْ إِلَّا صَيْحَةً وَاحِدَةً فَإِذَا هُمْ جَمِيعٌ لَّدَيْنَا مُحْضَرُونَ » « 2 »
[ آن صحنهء عظيم ] جز يك فرياد نيست ، پس به ناگاه همهء آنان [ گردآورى شده و ] نزد ما احضار مىشوند .
3 - « وَمَا يَنظُرُ هؤُلَاءِ إِلَّا صَيْحَةً وَاحِدَةً مَّا لَهَا مِن فَوَاقٍ » « 3 »
و اينان [ كه تو را انكار مىكنند ] جز يك فرياد مرگبار را كه هيچ تأخيرى در آن نيست ، انتظار نمىكشند .
4 - « يَوْمَ يَسْمَعُونَ الصَّيْحَةَ بِالْحَقِّ ذلِكَ يَوْمُ الْخُرُوجِ » « 4 »
روزى كه [ همگان ] صيحه و فرياد را به حق و درستى مىشنوند [ و ] آن روز ، روز بيرون آمدن [ از قبرها ] ست .
در اين صيحه يك بار صيحهء موت و بار ديگر صيحهء حيات است ، اگر سؤال شود به چه صورت يك حقيقت دو كار مخالف هم انجام مىدهد ؟ پاسخهاى فراوانى دارد ، از جمله پاسخى است كه محيىالدين در « فتوحات مكّيّه » داده :
هامش
( 1 ) - يس ( 36 ) : 29 .
( 2 ) - يس ( 36 ) : 53 .
( 3 ) - ص ( 38 ) : 15 .
( 4 ) - ق ( 50 ) : 42 .