از آن زمان امپراتورى روم شرقى ( بيزانس ) سياست دريايى نابى را دنبال كرد ، زيرا باقى ماندن دولت بيزانس بستگى به برترى دريايى آنها بر مسلمانها داشت . زمانى كه « رومانوس دوّم » در سال 959 ميلادى به تاج و تخت امپراتورى بيزانس دست يافت ، تلاش خود را براى بازگرداندن جزيرهء كرت ، متوجّه آن سامان كرد به گونه اى كه آن را تنها كار ومهمّترين هدفهاى خويش تلقّى مىكرد ، وى در سال 961 ميلادى ( 350 ه ) توانست با مهارت فرمانده اش « نقفور فوقاس » بانبرد وايجاد گرسنگى ، « 1 » آن جزيره را از دست مسلمانها بيرون كند . و در پى آن موفّق شد در سال ( 965 م ) بر جزيره قبرس دست يابد . باز گرداندن دو جزيرهء « كرت » و « قبرس » توسّط بيزانسىها از مهمّترين حوادث سياسى قرن دهم ميلادى به حساب مىآيد ، زيرا با اين عمل خطر حملات دريايى مسلمانها از سواحل بيزانس بر طرف شد وبيزانسى ها برترى دريايى خود رامدّت كوتاهى بر نيمهء شرقى حوزهء درياى مديترانه باز يافتند .
تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام (فارسى) — صفحة 44
مساهمون: احمد مختار العبادى
ص٤٤
در دوران عبّاسيان » « 2 »
شهرت اسكندريه به جهت دو بندر شرقى وغربى آن به عنوان پايگاه دريايى مهمّى در حوزه شرقى درياى مديترانه ومركز بازرگانى درياى مهمّى ، در دوران بطلميوسيان ، بالا گرفت .
به همين دليل بطلميوسيان براى ساختن كشتى هاى بازرگانى وجنگى ايجاد كارگاه صنعتى بزرگى ، به فعّاليّت شديدى پرداختند و براى ساختن اين گونه كشتىها از چوبهاى محّلى و چوبهاى وارداتى ديگرى مانند چوبهاى صنوبر از ساحل لبنان و چوب سرو از
هامش
( 1 ) - ياقوت ، معجم البلدان ، ج 1 ، ص 236 .
( 2 ) - مادراين بحث از باب نمونه به بيان پايگاههاى مهمّ دريايى ، اكتفاكرديم : به عنوان مثال پايگاه « اسكندريه » و « دمياط » در مصر « عكا » و « صوروصيدا » در شام ، اين بدان معنانيست كه در مصر وشام پايگاههاى ديگر ى وجود نداشت ، بلكه سواحل شام و مصر مملواز اين پايگاهها وقلعهها وديدگاهها بود . : مانند : قلعهء رشيد ، برلس ، فرماو قلزم در مصر وپايگاه غزه ، عسقلان ، قيساريه ، حيفا ، بيروت ، طرابلس ، عرقه ، لازقيه و انطرطوس در شام .