تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام (فارسى) — صفحة 47

دريايى مطرح بود نخست : واقع بودن آن در درياى مديترانه . دوّم : قرار داشتن در مجراى بخش شرقى رود نيل كه به اسم اين پايگاه ناميده مىشد . از ويژگيها ومزاياى اين موقعيّت دوگانه اين بودكه مىتوانست‌بين بازرگانى داخلى در طول رود نيل وبازرگانى خارجى با سرزمين‌هاى مشرف برحوزه درياى مديترانه را ، جمع كند . كشتيهائى كه از مغرب مىآمدند درآنجا به موازات ساحل شمالى آفريقا ، « 1 » لنگر مىانداختند ، چنان كه باشهرهاى مرز شام بويژه صيدا نيز ارتباط دريايى داشتند . شهر دمياط به عنوان پايگاهى مهّم در رقابت بااسكندريه جلوه گر نبود مگر آن زمانى كه جنگاوران دريايى اندلس موفّق به تصرّف جزيرهء كرت شدند و اين جزيره ارتباط مستقيمى با دمياط پيدا كرد بگونه‌اى كه دمياط آن جزيره را از حيث اسلحه و ساز و برگ نظامى و كشتى وبادبانهاى مورد نياز كشتيها كه در كارگاه صنعتى دمياط يا جزيره « روضه » تهيّه مىشد ، تأمين مى كرد . بيزانس‌ها به نقشى كه شهر دمياط نسبت به جزيره كرت داشت واقف گشتند و براى گوشمالى دادن اهالى دمياط و سر عقل آمدن آنها و اين كه دست از تأمين اسلحه و ساز و برگ نظامى جزيره كرت بردارند ، همهء تلاش خود رابراى هجومى سخت ، متوجّه آن سامان نمودند وبدين ترتيب بيزانسى ها در روز عرفه سال 238 هجرى با تعداد 300 كشتى جنگى كه سه تن از دريا سالاران بيزانس به نام‌هاى : عرفا ، ( شايد وى همان « اوريفوس » فرمانده نيروى دريايى بيزانس باشدو « ابن قطونه » « 2 » كه يعقوبى نام وى را « قطوناريس » « 3 » ذكر كرده و « امر دنافه » ( كه شايد لقبى است به معناى درياسالار « اميردى ناوى -