طبق نوشته منابع عربى ، معاويه به همراه اهالى شام و مصر باناوگانى مركّب از دويست كشتى « 1 » كه دريا سالارى آن را « عبداللّه بن سعد » به عهده داشت به قصد روياريى بابيزانس ها در سرزمين خودشان ، بدان سو حركت كرد . اين خبر به كنستانتين رسيد ، وى خود را براى نبرد بزرگى مهيّاكرد وناوگان سنگينى راكه مركّب از پانصد كشتى و به گفته‌اى ششصد و بنا به نقلى هفتصد كشتى بوده ( و از صدر اسلام در روم هرگز چنين تجهيزاتى فراهم نگشته بود ) براى انتقام از مسلمانها كه در آفريقا « 2 » ضرباتى را بر او وارد كرده بودند ، تدارك ديد . اگر ما اين انگيزه را مورد بحث قرار دهيم مىبينيم كه اعراب در فاصلهء بين سال 28 هجرى كه حمله عبداللّه بن سعد به آفريقا و هجوم معاويه به قبرس را به ثبت رساندند ، تاسال 34 هجرى كه جنگ « ذات الصوراى » درآن بوجود آمد ، فعاليت چندانى در آفريقا از خود نشان ندادند . « 3 » چنان كه توجيهى را كه دكتر ابراهيم احمد عدوى در زمينهء درگيرى دريايى ذات الصوارى آورده نيز قانع كننده نيست خلاصهء آن اين است كه : « خبر افزونى نيروهاى دريايى وزمينى اى كه معاويه آن را براى زدن آخرين