امّا اهالى شام وساحل نشينان لبنان ، از صور وصيدا در جنوب گرفته تا جبيل وطرابلس در شمال ، در صنعت كشتى سازى برترى يافته و به سفرهاى دريايى پرداختند و به جهت آشنايى آنان بادريا وبرخوردهاى بازرگانى آنها باجهان قديم در حوزه‌درياى مديترانه ، از ديرزمان در فرماندهى ناوگانها داراى مهارت بوده اند . به عنوان مثال ، از كشف تصاوير كشتيهاى صيدونى كه روى سكّه‌هاى صيدادر دوران ايرانيان زده شده است مىتوان پى برد كه صيدا در تاريخ دريانوردى قديم نقش مهمّى داشته ، به گونه اى كه نقش كشتيها رابرسكّه‌هاى رايج خود به عنوان سمبل برگزيده است . صيدا در جنگ ايران ويونان در دوران هريك از « خشايارشا » و « اردشيراول » « 1 » شركت داشت . ناگفته نماند كه معاويه برنيروهايى از اعراب يمنى كه وابسته به قبيلهء قضاعه يعنى بنى سليح بن حلوان قضاعى بودند « 2 » متّكى بود كه قبل از رفتن قبيلهء ازدغسّان ، در سرزمينهاى مرتفع شام مستقر شدند ، وسپس قبيلهء ازدغسّان برآنان چيره شد و در حدود قرن دوم ميلادى « 3 » جايگزين آنان گرديدند . ما در مقدّمه كتاب اشاره كرديم كه يمنىها فنون دريانوردى راكه از نياكان سبأى وحميرى خويش به ارث برده بودند آن راهمچنان محفوظ نگاه داشتند ، در اين زمينه كافيست كه نام سه نفر از شخصيت‌هاى از دى غسّانى راكه در حركت دريانوردى اسلامى در دوران امويان ، نقش مهمى را ايفاكرده‌اند ، يادآور شويم : اين سه تن عبارتنداز : « جنادة بن أبى اميّه ازدى » فاتح دو جزيرهء « رودس » و « كرت » و « سفيان بن مجيب ازدى » آزاد كنندهء طرابلس شام كه آزادى آن مدّتى طولانى برمسلمانها دشوار بود . و « حسان بن نعمان غسانى » بنيانگذار دريانوردى در تونس . و در گذشته اشاره كرديم كه قبايل بسيارى از يمنى ها در سواحل مصر به ويژه براى نگهبانى و مراقبت از اسكندريه فرودآمدند .