« موسى بن نصير » اندلس را آزاد كرد ، آشكار گرديد ، وى بر آن شد كه به سرزمين بزرگ ( كشور فرانكها ) يورش برده ، وارد اروپا گردد و قسطنطنيه را از ناحيه غرب يعنى از طرف « 1 » خشكى آزاد كند ، و از تلاشهاى پى در پى فرمانروايان اندلس كه در سالهاى 100 تا 114 هجرى براى استيلا بر مناطق جنوبى فرانسه ، مانند : « سبتمانيه » « اكدانيه » ، « پرووانس » و « برگانديه » « 2 » انجام دادند ، نيز مىتوان بر اين معنى استدلال كرد . به نظر مىرسد شكست معاويه درآزادى قسطنطنيه پس از محاصرهء هفت ساله ( 54 - 60 ) و در پى آن شكست تلاش سليمان بن عبدالملك در سال 98 ، از جمله عواملى بودند كه از سال 100 هجرى يعنى در زمان خلافت عمر بن عبدالعزيز ، مسلمانهاى اندلس را به نبرد آن سوى « برتات » واداشت ، امّا شكست فاحشى كه در سال 114 هجرى در جنگ « بلاط شهداء » « 3 » براى مسلمانان پيش آمد فعّاليّتهاى آنان را محدود ساخت . « 4 » اين هدف از ابتداء جهت ايجاد ناوگان جنگى ، مشوّقى براى مسلمانها بود كه در آغاز براى استيلا بر جزيرههاى شرقى درياى مديترانه ، به آن متوسّل شدند وآنجا را به عنوان مراكز مقدّم تمركز نيرو وپايگاههاى جنگى ولنگرگاههايى براى ناوگانهاى خود ، در مقابل سواحل روم شرقى ( بيزانس ) ، انتخاب كردند ، تا از اين ناحيه زمينهء درهم كوبيدن قسطنطنيه برايشان فراهم شود . به خوبى ملاحظه كرديم كه چگونه معاويه در نبرد قبرس در سال 28 هجرى به
تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام (فارسى) — صفحة 19
مساهمون: احمد مختار العبادى
ص١٩
هامش
( 1 ) - المقرى ، نفح الطيب ، ج 1 ، ص 259 - عبد العزيز سالم ، تاريخ المسلمين و آثارهم فى الاندلس ، بيروت 1962 ، ص 105 .
( 2 ) - شكيب ارسلان ، تاريخ غزوات العرب ، مصر 1352 هجرى ، ص 64 - 105 .
حسين مونس ، فجرالاندس ، قاهره ، 1959 ، ص 242 - 2278 و عبدالعزيزسالم ، تاريخ المسلمين و آثارهم فى الاندلس ، ص 134 - 11152 .
( 3 ) - اين نام را مورّخان عرب به محل درگيرى « پواتييه » در فرانسه اطلاق كرده اند ، در آنجا بين لشكريانعرب به فرماندهى « عبدالرحمن غافقى » با نيروهاى فرانسوى به فرماندهى « شارل مارتل » درگيرى به وجود آمد كه به پيروزى شارل مارتل انجاميد . ( مترجم )
( 4 ) - تاريخ المسلمين وآثارهم فى الاندلس ، ص 146 .