الف - علايم حتمى
روايات زيادى دلالت دارند كه علايم حتمى پنج تاست . عمر بن حنظله مىگويد : از امام صادق ( ع ) شنيدم كه فرمود : قبل از قيام قائم ( عج ) پنج علامت حتمى واقع خواهد شد : خروج يمانى و سفيانى ، شنيده شدن نداى آسمانى ، كشتهشدن نفس زكيه و فرو رفتن لشكرى در صحرا ( بين مدينه و مكه ) . « 2 » 1 - خروج سفيانى پيش از قيام قائم ( عج ) ، مردى از نسل ابوسفيان به نام « عثمان بن عنبسه » ، در منطقهء شام ، خروج مىكند و با تظاهر به ديندارى ، گروه زيادى از مسلمانان را مىفريبد و به گرد خود مىآورد و بخش گستردهاى از سرزمينهاى اسلام را به تصرف خويش درمىآورد و بر مناطق پنجگانه : شام ، دمشق ، حمص ، فلسطين ، اردن و قنسرين سيطره و تسلّط مىيابد و در كوفه و نجف به قتلعام شيعيان مىپردازد و براى كشتن و يافتن آنها جايزه تعيين مىكند . « 3 » امام سجاد ( ع ) مىفرمايد : « انَّ امْرَ الْقائِمِ حَتْمٌ مِنَ اللَّهِ وَ امْرَ السُّفْيانِىِّ حَتْمٌ مِنَ اللَّهِ . . . » « 4 » همانا قيام قائم و خروج سفيانى از سوى خدا قطعى است .