محقق ثانى فقيهى مسؤوليت پذير بود . به دعا و عبادت اهميت مىداد و از جهت علمى ، علامه عصر بود و مقامات او در علم و فضل ، تحقيق و تأليف ، بالاتر ازحد توصيف است . « 2 » او علاوه بر مرجعيت شيعه و تدريس فقه و معارف شيعى ، كتابهاى متعددى در موضوعات مختلف همچون « اثْبات الرَّجْعَةِ » ، « احكام الْارضين » ، « النَّجْمِيِّةِ » و . . . تأليف كرد و در زمينهء فقه كتاب بزرگ « جامِعُ الْمَقاصد » و كتابهاى ديگرى را نوشت . عظمت جامع المقاصد به قدرى است كه به گفتهء صاحب جواهر ، فقيهى كه « جامع المقاصد » و « وسايل الشيعه » و « جواهر » ، نزد او باشد در استنباط احكام به كتاب ديگرى نياز نخواهد داشت . « 3 » اين عالم مجاهد شيعه در راستاى اجراى حدود و احكام اسلام در جامعه ، بعضى از مسؤوليتها را در دولت شاه طهماسب صفوى پذيرفت و به راهنمايى وهدايت دولتمردان همت گماشت . وى به فرمانداران و رؤساى شهرها و قريه‌ها دستورهايى در زمينهء رفتار با مردم ، گرفتن ماليات ، تعيين مدت و مقدار آن و . . . صادر كرد . و دستور داد براى شهرها و روستاها امام جماعت تعيين شود تا احكام شرعى را به مردم بياموزند و واجبات را در جامعه بپادارند . « 4 »