تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ زندگانى امام رضا (ع) (فارسى) — صفحة 59

مساهمون:

ص٥٩
ملاحظه : پيشواى هشتم ( ع ) براى نشان دادن اهميّت خطر حبّ رياست ، ضمن تأييد موضع معمّر بن خلّاد ، با تمثيلى بسيار گويا خطر رياست طلبى در عقيده يك مسلمان را گوشزد كرد .

اهميّت تفكّر

معمر بن خلّاد مىگويد : از امام رضا ( ع ) شنيدم كه فرمود : « لَيْسَ الْعِبادَةُ كَثْرَةُ الصَّلاةِ وَ الصَّوْمِ ، انَّمَا الْعِبادَةُ التَّفَكُّرُ فى امْرِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ » . « 1 » عبادت ( منحصر در ) فزونى نماز و روزه نيست ؛ بلكه عبادت ( كامل ) انديشه در امر خداوند بزرگ است . ملاحظه : عموم مردم ، ملاك و معيار عمده‌شان براى قضاوت مقام عبادى كسى ، نماز و روزه اوست ؛ چرا كه اين دو عبادت به عنوان سمبل عبادات ، از نمود و برجستگى خاصى برخوردارند . ولى حضرت رضا ( ع ) در اين بيان گهربار ، ملاك مهمّ ديگرى را ارائه داده است ؛ ملاكى كه روح و جوهرهء همهء عبادات به شمار مىآيد و تحقق آن در وجود كسى موجب افزايش كيفى و كمّى ساير عبادات مىشود . اين ملاك مهمّ عبارت است از « انديشه و تفكّر » . تفاوت مهمّ اين عبادت با بسيارى از عبادتهاى ديگر در اين است كه « تفكّر » با دل انسان سرو كار دارد ولى عبادات ديگر معمولًا با اعضا و جوارح انسان سرو كار دارند ؛ ازاين رو ، نسبت به آنها جنبهء زيربنايى دارد . بر اين اساس علاوه بر اين كه خدو به طور مستقل ، عبادت ، بلكه مرحلهء كامل عبادت است ، موتور محرك ساير عبادات نيز هست و در كميّت و كيفيّت همه آنها نقش دارد . با توجه به اين دو جهت مىتوان به نقش تعيين كننده و جايگاه برتر « انديشه » در مقايسه با ساير عبادات حتى « نماز » پى برد .

هامش
( 1 ) - كافى ، ج 2 ، ص 55 .