عوامل دستگيرى رسول گرامى اسلام ( ص ) و جانشينان برحق آن حضرت در راه تبيين و نشر احكام اسلام بيشترين اذيتها و آزارها را از سوى دشمنان و دنياطلبان ، متحمل شدند ؛ چندانكه از پيامبر ( ص ) نقل شده است كه فرموده : « ما اوذِىَ احَدٌ مِثْلَ ما اوذيتُ فِى اللَّهِ . » « 1 » هيچ كس در راه خدا به اندازه من مورد آزار قرار نگرفت . ائمه عليهم‌السلام نيز كم و بيش همين وضع را داشتند . تفاوتى كه ميان آنان وجود داشت . درنوع گرفتاريها و آزارها بود . اميرمؤمنان ( ع ) در دوران 25 ساله سكوت به گونه‌اى از سوى دشمنان ، گرفتار و دچار اذيت و آزار آنان بود و در دوران پنج ساله حكومت ظاهرى به گونه‌اى ديگر ؛ امام حسن ، امام حسين و بقيه امامان عليهم‌السلام نيز چنين بودند . گرفتارى و اذيت و آزارى كه از سوى دستگاه خلافت عباسى متوجه موسى بن جعفر ( ع ) شد درتاريخ حيات امامان ( ع ) بى سابقه است . ائمه پيشين به مركز خلافت احضار مىشدند و مورد تهديد و آزار روحى قرار مىگرفتند و احياناً براى مدتى محدود روانه زندان مىشدند ، امام پس ازاندك زمانى آزاد شده به مدينه بازمى گشتند ؛ ولى قضيه پيشواى هفتم ( ع ) چنين‌نبود ؛ از حد تهديد و هشدار مقطعى فراتر رفته و به عنوان يك مسأله جدى وخط مشىسياسى ، ذهن هارون را به خود مشغول ساخته بود . ما در درس آينده سير گرفتارى و مراحل بازداشت امام كاظم ( ع ) را در زندانهاى مختلف هارون مرور خواهيم كرد ، ولى پيش از آن لازم است زمينه‌ها و عوامل آن را مورد