تبليغات او و دار و دستهاش كارساز شده بود كه لشكر شام جنگيدن با اميرمؤمنان عليه السلام را عملى مقدس تلقى مىكردند . جنگ صفين شروع شد و مجموعاً بيش از يكصد و هفتاد هزار نيروى مسلمان در مقابل هم قرار گرفتند . اين جنگ كه بر حضرت على عليه السلام تحميل شده بود ، بيش از يكصد روز طول كشيد و علاوه بر خسارتهاى مالى حدود نيمى از جنگجويان كشته شدند ! بديهى است كه تجهيز اين همه نيرو و پيامدهاى پس از جنگ چه مشكلاتى را براى اميرمؤمنان عليه السلام به وجود آورد ، به خصوص كه جنگ صفين بر اثر سياست « قرآن بر نيزه كردن معاويه » و نارسايى فكرى عدهاى از نيروهاى اميرمؤمنان عليه السلام ، بىنتيجه ماند و در ميان سپاه آن حضرت اختلاف زيادى به وجود آمد و منشأ پيدايش « خوارج » گرديد . مشكل ديگر بر سر راه حكومت اميرمؤمنان عليه السلام مشكل كوتهفكرى و نادانى عدهاى از نيروهاى آن حضرت بود . اين عده كه بعدها به نام « خوارج » معروف شدند افرادى به ظاهر مؤمن و مقدس ، ولى نادان بودند كه در روزهاى آخر جنگ صفين فريب و نيرنگ معاويه را خوردند و با اميرمؤمنان عليه السلام كه خواستار ادامهء جنگ و در آستانهء پيروزى نهايى بود ، به مخالفت برخاستند . « 1 » كه شرح مفصل آن در فصلهاى قبل گذشت .
جلوه اى از حكومت علوى (فارسى) — صفحة 162
مساهمون: رضا رحمتى
ص١٦٢
يكى ديگر از مشكلات حكومتى اميرمؤمنان عليه السلام مشكل نيروى انسانى كارآمد بود . على عليه السلام كه هدفش تحكيم پايههاى عدالت اجتماعى
هامش
( 1 ) - الامامة والسياسة ، ج 1 ، ص 127 .