تدوين تلمود
هر چند كتاب عهد عتيق از حيث اعتبار وقداست ، مقام اوّل را نزد يهوديان دارا مىباشد ، ولى متون ديني وكتب مذهبي ديگرى هم وجود دارد كه از احترام والايى برخوردار هستند . مهمترين آنها مجموعهء بزرگ « تلمود » است . توضيح آن كه پس از خرابى شهر أورشليم ( بيت المقّدس ) به دست لشكريان « تيتوس » رومى ، گروهى از أحبار وراويان يهود گريختند ودر أطراف فلسطين ( از جمله در جليله ) به تشكيل محافل ديني ومذهبي همّت گماشتند . اين گونه محافل ديني را به زبان عبرى « مدراش » يعنى « مدرسه » يا « دار التعليم » ناميدند . دانشمندان وأحبار يهودي ، اخبار ، روايات وأحاديث شفاهى كه بعد از نزول تورات تا آن روزگار به طور پراكنده نزد آنها موجود بود را گرد آورى كردند وكتابي به نام « ميشناه » « 1 » ، يعنى المثنى ( نسخهء ثاني تورات ) به وجود آوردند . اين كار تا سال حدود 220 ميلادي ادامه داشت . در تدوين ميشناه ، صد وپنجاه تن از عالمان يهود ، شركت داشتند . آنان أبواب مختلف فقهى را مانند نماز ، روزه ، احكام ازدواج وطلاق ، احكام حقوق جزا ، مسائل طهارت ، نجاست ، احكام مربوط به نذر وقربانىها وغير آن را در 6 جلد تدوين كردند .