باز در كلام امام حسين ( ع ) است كه فلسفه و مبناى حركت كربلايى خويش را « امر به معروف » و « نهى از منكر » مىشمارد ، فلسفهء نهضت او احياى اين فريضهء فراموش شده است : « أُريدُ أَنْ آمُرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ أَنْهى عَنِ الْمُنْكَرِ . » « 1 » نيز فرمود : « أَللَّهُمَّ إِنّى أُحِبُّ الْمَعْرُوفَ وَ أُنْكِرُ الْمُنْكَرَ . » « 2 »

تا صحنهء آزمايش پيش نيايد ، دينداران واقعى و دينداران سطحى و مدّعيان ايمان از هم شناخته نمىشوند . كربلا آزمايشگاهى بود ، كه ميزان ايمان و صحّت ادّعاهاى مسلمانان در ديندارى و پايبندى به حق و مكتب شناخته شد . و تا چنين تفكيك و مرزبندى انجام نگيرد ، جامعهء اسلامى و مسلمين ، هويّت و قدرت و جايگاه خويش را نمىشناسند . امام نيز فرمود ، كه مردم فرزند دنيا هستند ، وقتى آزمايش به ميان آيد ، دينداران كم مىشوند : النَّاسُ عَبيدُ الدُّنْيا . . . فَإذا مُحِّصُوا بِالْبَلا قَلَّ الدَّيَّانُونَ . « 3 » مردم بردهء دنيايند . . . و هرگاه در بلا گرفتار آيند ، ( آشكار مىشود ) كه دينداران اندك‌اند .