همانطور كه انسان مرغى را در قفس مىكند كه بخواند و انسان از نغمهء خوش او لذّت ببرد ، همينطور پروردگار از ناله و دعاى بندهء خود مسرور است ؛ با اين تفاوت كه انسان مرغ را در قفس مىكند ، ولى ناله و دعاى انسان در حقيقت خلاصى از زندان نفس و رهائى از استكبار و شخصيّت طلبى است . بواسطهء دعا دائماً روح عروج مىكند تا به محلّ امن و أمان برسد ؛ و چون خدا خواستار ترقّى و تكامل انسان است لذا دوست دارد بنده پيوسته در دعا و توجّه بسر برد .
اويس قرن يكى از زهّاد ثمانيه است كه شبى را به ركوع و شبى را به سجده مىگذرانيد . آنقدر تابش نور حقيقت در دل او اثر گذارده بود كه با آنكه خدمت رسول الله نرسيده بود چنان اتّصال باطنى داشت كه وقتى كه دندان پيامبر در احد شكست ، دندان او در وطن خود شكست .
از رسول الله صلّى الله عليه و آله روايت است كه :
در احوال اويس قرنى رضوان الله تعالى عليه
أنَّهُ كانَ يَقولُ : تَفُوحُ رَوائِحُ الجَنَّة مِن قِبَلِ قَرَنٍ . وا شَوقاهْ ! إلَيكَ يا اوَيسُ القَرَنِىُّ ! [ 1 ] ألا و مَن لَقِيَهُ فَليُقرِئهُ مِنِّى السّلامَ ! فَقِيلَ : يا رَسُولَ اللهِ ! و مَن اوَيسٌ القَرَنِىُّ ؟ قالَ صلّى الله عليه و آله : إن غابَ عَنكُم لَم تَفتَقِدُوهُ ، و إن ظَهَرَ لَكُم لَم تَكتَرِثُوا ؛ [ 2 ] بِهِ يَدخُلُ الجَنَّة فى شَفاعَتِهِ مِثلُ رَبِيعَة و مُضَرَ ، يُؤمِنُ بِى و لا يَرانِى ، و يُقتَلُ بَينَ يَدَىْ خَلِيفَتِى أمِيرِالمُؤمِنِينَ عَلِىِّ بنِ أبِىطالِبٍ عليه السّلام فى صِفِّينَ . [ 3 ]
هامش
1 - و فى القاموس اويس القرنى منسوب الى قرن بن رُمان بن ناجيهء بن مراد اجداده ( سفينة البحار ج 1 ، ص 53 ) .
2 - اكترث به : بالى به ، لم تكترثوا : لم تبالوا به .
3 - بحار الأنوار ، ج 42 ، ص 155 ؛ سفينة البحار ، ج 1 ، ص 53 : [ رسول خدا مىفرمود : بوهاى خوش بهشت از جانب قرن به مشام مىرسد . چقدر اشتياق ديدار ترا دارم اى اويس ! آگاه باشيد : هر كس او را زيارت كرد سلام مرا به او برساند . سؤال شد اى رسول خدا مگر اويس قرن كيست ؟ فرمود : شخصى است كه اگر از شما پنهان بماند گويا كسى را گم نكردهايد و اگر در ميان شما باشد چندان به او اعتنائى نمىكنيد و بهاء نمىدهيد . بواسطهء شفاعت او در روز قيامت همانند تعداد افراد قبيله ربيعه و مضر به بهشت مىروند . به من ايمان آورده است درحاليكه مرا نديده و در ركاب خليفهء من أميرالمؤمنين على بن أبىطالب عليه السّلام در جنگ صفّين به شهادت خواهد رسيد . مترجم ]