3 . روايات متضاد
محتواى يك روايت و چهار نقل قول با آنچه در طبقات آمده متضاد است . بلاذرى با ارائهء سندى از محمد بن سعد از واقدى ، اسلام سعد بن ابى وقاص را در سن 22 سالگى « 1 » و ابن سعد با ارائهء همان سند ، اسلام وى را در 17 سالگى دانسته است . « 2 » علاوه اين كه ، روايت بلاذرى سال ولادت سعد را « عام الفجار » دانسته ، كه در طبقات نيست .
واقدى طبق گزارش بلاذرى ، دربارهء هجرت عبد اللّه بن سهيل به حبشه توقف كرده ، « 3 » در حالى كه وى طبق گزارش ابن سعد او را از مهاجران حبشه نام برده است . « 4 »
همچنين طبق گزارش بلاذرى ، معمر بن ابى سرح را از مهاجران حبشه ندانسته « 5 » ، ولى ابن سعد به استناد قول واقدى او را از مهاجران حبشه نام برده است . « 6 » طبق روايت بلاذرى از واقدى ، فرماندهى ساقه لشكر با ثعلبة بن عمرو بن قيس بن ابى صعصعه بوده « 7 » و بنا به روايت ابن سعد از واقدى ، قيس بن ابى صعصعه آن را فرماندهى كرده است « 8 » ( روايت ابن سعد مطابق كلام واقدى در مغازى است ) . « 9 » بلاذرى حليمه سعديه را « دختر » ابو ذؤيب « 10 » و ابن سعد « همسر » ابو ذؤيب « 11 » معرفى مىكند . طبق روايت بلاذرى از واقدى ، عثمان بن مظعون و برادرانش « متقاربين فى السن » هستند « 12 » و طبق روايت ابن سعد از وى « متقاربين فى الشبه » « 13 » معرفى شدهاند .
4 . روايات متفاوت
سى و چهار فقره از روايات و نقل قولهاى واقدى در انساب الأشراف ، به شرح زير با طبقات تفاوت دارد :
الف ) سيزده روايت از رواياتى كه ابن سعد واسطهء نقل آنهاست .
ب ) دو روايت از رواياتى كه بلاذرى سندهاى آنها را ادغام كرده است .
هامش
( 1 ) . انساب الاشراف ، ج 1 ، ص 114 .
( 2 ) . طبقات الكبرى ، ج 3 ، ص 103 .
( 3 ) . انساب الاشراف ، ج 1 ، ص 253 .
( 4 ) . طبقات الكبرى ، ج 3 ، ص 310 .
( 5 ) . انساب الاشراف ، ج 1 ، ص 161 .
( 6 ) . طبقات الكبرى ، ج 3 ، ص 318 .
( 7 ) . انساب الاشراف ، ج 1 ، ص 283 .
( 8 ) . طبقات الكبرى ، ج 1 ، ص 392 .
( 9 ) . مغازى ، ج 1 ، ص 26 و 164 .
( 10 ) . انساب الاشراف ، ج 1 ، ص 101 .
( 11 ) . طبقات الكبرى ، ج 1 ، ص 89 .
( 12 ) . انساب الاشراف ، ج 1 ، ص 244 .
( 13 ) . طبقات الكبرى ، ج 3 ، ص 305 .